Dolayısıyla, ‘’özgürlük, komünalizm ve demokrasi’’ söylemleriyle perdelense de, özünde Öcalan’ın anlayışı, Kürt ulusunun diğer uluslarla eşitliğini, Kürt ulusunun kendi kaderini tayin hakkını ve dolayısıyla Kürtlerin bir ulus olarak varlığını kabul etmeyen bir anlayıştır.
Ahmet Aydın
24 Ekim 2025
Mezopotamya Haber Ajansı’nın sitesinde Diren Yurtsever imzasıyla ‘’Abdullah Öcalan'ın perspektifinde demokratik entegrasyon’’ başlıklı bir yazı yayınlandı.[1] Bu yazıda Öcalan’ın önerdiği ‘’demokratik entegrasyon’’ projesinin 3 ilkesi, bol ‘’demokrasi, özgürlük, eşitlik, birlik’’ söylemleri eşliğinde açıklanmaya çalışılmış. Biz de, yazıyı bu dış süslerden arındırarak, gerçekte Öcalan’ın ‘’demokratik entegrasyon’’ anlayışının ne anlama geldiğini kısaca açıklamaya çalışacağız.
Öcalan, birebir Türk devletinin söylemiyle, onun kavramları ile Kürt ulusuna seslenseydi, doğal olarak Kürtler, Türk devleti ile Öcalan arasındaki söylem ve eylem birliğini direk olarak fark edip tepki göstereceklerdi. Böylesi bir durum, Öcalan'ın Kürt ulusu üzerindeki etkisini zayıflatırdı, hatta yok ederdi.
Mesela devletin resmi ideolojisi içinde, "Türk devletinin ve milletinin bölünmez bütünlüğü" söylemi, adeta varoluşun temel ilkesi olarak ortaya konulur. Öcalan, "Kürtler, Türk devleti ve milleti ile bütünleşmelidir/entegre olmalıdır" deseydi, bu ilke ile olan söylem ortaklığı hemen fark edilirdi. Öcalan bu sorunu şöyle aşmaya çalışıyor: Tutsaklığının ilk yıllarında, Türk devleti yerine "demokratik cumhuriyet" kavramını kullanıyordu. Ve "demokratik cumhuriyetle kucaklaşmak"tan bahsediyordu. Ortada bir demokratik cumhuriyet yoktu, ama Öcalan yine de bu cumhuriyetle kucaklaşmaktan yani birleşmekten bahsediyordu. Elbette "bizi kucaklayan cumhuriyet yavaş yavaş demokratikleşir" gibi bir algı oluşturuyordu. Fakat o, bu cumhuriyetin, ulusal çelişkilerden öte, dayandığı sınıfsal yapının bir sonucu olarak, giderek otoriter ve totaliter bir karaktere bürünebileceğini ve kendisini "saf" duygularla kucaklayacak Kürtleri yutabileceğini hiç hesaba katmıyordu. Bu söylemin üzerinden yaklaşık 30 yıl geçti; Türkiye’de hala demokratik cumhuriyet inşa edilmiş değil. Tam tersine faşizm gelişti. Buna rağmen Öcalan, zaman zaman ‘’demokratik cumhuriyet’’ kavramını kullansa da, artık direk olarak "devletle bütünleşmekten/entegre olmaktan" bahsediyor. Devlete direk "Türk devleti" demiyor, onun yerine "ulus devlet’’ ya da sadece "devlet" kavramlarını kullanıyor. Dahası Öcalan, bu konuda daha da ileri giderek, devletin demokratik cumhuriyete dönüşmesini de beklemeden, Demirtaş'ın ağzından bu devletin ''Kürtlerin de devleti'' olduğunu ilan etti.
Peki ama bu "ulus devlet" hangi ulusun devletidir? Elbette Türk ulusunun. Öcalan, bu devletin varlığını, sınırları içindeki egemenliğini ve meşruiyetini tanıdığını açıkça ve sıklıkla ifade ediyor. Bu "devletle bütünleşmekten/entegre olmaktan" bahsetmesi zaten bu kabulü ifade ediyor.
Demek ki, Öcalan'ın ‘’demokratik entegrasyon’’ ve diğer tezlerinin dayandığı birinci temel ilke: Türk devletinin meşruiyetinin, egemenlik hakkının ve bölünmez bütünlüğünün kabulüdür.
Öcalan "Türk milletiyle bütünleşmek/entegre olmak" ifadesi yerine, "toplumla ya da demokratik toplumla bütünleşmek" ifadesini kullanıyor. Bu toplum denilen aslında Türk ulusundan başka bir şey değildir. Kapitalist sistem entegre bir küresel sistemdir. Bu sistem içinde, diğer ulus ya da devletlerden izole olmuş şekilde yaşayan bir ulus ya da devlet düşünülemez. Kısacası dünyanın bütün ulusları ve devletleri birbirilerine farklı düzeylerde entegre olmuşlardır. Fakat, bu entegrasyon; görece bağımsız/özerk ulusların devlet yapıları temelinde gelişmiştir. Bu entegrasyon, bir toplumun iç yapısındaki bireylerin, yurttaşların ya da grupların toplumsal entegrasyonu ile karıştırılamaz. Dolayısıyla bir devlet sınırları içinde yaşayan uluslardan bahsedildiğinde, esas anlamda; ulusların toplumsal bütünleşmesinden/entegrasyonundan değil; ancak konfederasyon, federasyon ve özerklik gibi idari-siyasi yapılar temelinde birlikte yaşamasından bahsedilir. Ulusların toplumsal bütünleşmesinden/entegrasyonundan söz etmek, uluslar arasında eşitliği ret etmek ve bir ulusun hakim bir ulus içinde eritilmesinden, asimilasyonundan söz etmek demektir.
Türk devleti sınırları içinde iki ulus yaşamaktadır. Ancak, ilhak sonucu ulus pazarlarının iç içe geçmesi ve devleti elinde tutan hakim ulus olması itibariyle, bu toplumda baskın öğe Türk ulusudur. Fiilen durum budur. Resmi olarak da bütün vatandaşlar Türk kabul edilmektedir Dolayısıyla, Türk ulusu yerine sadece "toplum" kavramı kullanılsa da, "toplumla bütünleşme" ifadesi fiilen, Türk ulusu ile bütünleşme, onun içinde erime anlamına gelmektedir.
Öcalan, Türk ulusunun kendi devletini kurma hakkına saygı gösteriyor ve Türk ulus devletinin meşruiyetini kabul ediyor. Ama Kürtlerin ulus devlet kurma hakkını ret ediyor. Bağımsız devlet bir yana, Öcalan, Kürtlerin federasyon, özerklik , kültürel haklar talep etmelerini bile yanlış buluyor. O, Kürtlerin, Türk ulusal devletinin egemenliği altında, Türk ulusu ile eşit olmayan bir konumda ve sadece bu devlet tarafından tanınan yerel yönetim hakları çerçevesinde, bir etnik-toplumsal grup olarak yaşamaları gerektiğini söylüyor. Bir başka ulusun hakimiyetinde yaşayan ve siyasi, idari ve ekonomik yapının dışına itilen ve yerel sınırlara hapsedilen bir ulusun, varlığını uzun vadede koruması mümkün değildir. Bu anlayış zamana yayılmış asimilasyon anlayışıdır. Dolayısıyla, ‘’özgürlük, komünalizm ve demokrasi’’ söylemleriyle perdelense de, özünde Öcalan’ın anlayışı, Kürt ulusunun diğer uluslarla eşitliğini, Kürt ulusunun kendi kaderini tayin hakkını ve dolayısıyla Kürtlerin bir ulus olarak varlığını kabul etmeyen bir anlayıştır. "Demokratik ulus, demokratik özerklik" gibi kavramlar, bu anlayışı meşrulaştırmaya çalışan sahte demokratik ve özgürlükçü kavramlardır.
Demek ki, Öcalan'ın tezlerinin ve projesinin ikinci temel ilkesi; Türk ulusunun hakim ulus konumunu kabullenmek ve Kürt ulusunun varlığını inkar etmek, Kürtleri Türk ulusu içinde eriterek resmi olarak tanımlanmış Türk ulusunun bölünmez bütünlüğünü sağlamak ve korumaktır.
