Katliamda yaşamını yitirenler Dersim’de ağıtlarla anıldı

Ezidilerin ‘’biz Kürt değiliz, biz kendi başına bir etno-dinsel grubuz’’ beyanı, Kürtleri tam ortadan olmasa da ikiye bölüyor. Bu bölünmenin sağcı-burjuva milliyetçi çizgi ile sol-demokrat-yurtsever ideolojik-siyasi çizgiler arasında olduğunu vurgulamak gerekiyor. 

53 Alevi aydını ‘’Alevi Aydınlar Bildirgesi’’ başlığıyla, yeni ‘’çözüm süreci’’ ve Öcalan tarafından bu sürecin referans noktalarından birisi olarak gösterilen Yavuz-İdrisi Bitlisi ittifakına ilişkin bir açıklama yayınladılar. Genel planda açıklamayı imzalayan aydınların ideolojik-siyasal çizgilerine eleştirel yaklaşmakla birlikte, bu bildirgede ortaya konulan eleştirileri doğru ve haklı buluyoruz.

ABD ve İsrail’in İran’a saldırısı emperyalist bir saldırıdır

Ahmet Aydın

28 Şubat 2026

İran üzerinde yürütülen savaş ne bölge halklarına demokrasi ve barış getirmeye yöneliktir, ne de sadece bir ABD-İsrail ve İran savaşıdır. Bu savaş aynı zamanda bir bloklar savaşıdır, bir küresel ve bölgesel hegemonya savaşıdır. Bir paylaşım savaşıdır. Bu savaşı başlatanlar için Kürt halkı sadece küçük bir detaydır. Kürt halkının bu emperyalistlerin yağma ve hegemonya savaşını desteklemesi, bu yağmacı ve emperyalist siyasete alet olması doğru değildir. Dolayısıyla ‘’bize de bir faydası olur’’ diye, bu savaşa gözü kapalı dahil olmak, savaşın cephelerinden birisini aktif olarak desteklemek, Kürt halkının varlığı için ciddi riskler doğuracaktır. Çünkü bloklar arası savaş çok büyük tahribatlara ve türbülanslara yol açar. Kürt halkı bu savaşa aktif taraf olduğunda oluşacak tahribat ve türbülansları kaldıracak ve kendi güvenliğini sağlayacak düzeyde kurumlara ve güce sahip değildir. Bu durum devlet sahibi uluslardan farklı olarak, Kürt halkını felaketlerle karşı karşıya getirebilir. Halepçe örneği bu konuda öğreticidir.

İran rejiminin yıkılması, tüm İran halklarının ve Kürt halkının çıkarınadır. Ancak bu genel doğru, İran'a yönelik her türlü saldırıyı desteklememiz gerektiği anlamına gelmez. Çünkü bu saldırının İran’daki rejimin yıkılmasından öte, İran’ın sömürgeleştirilmesi ve yıkıma sürüklenmesi gibi bir kapsamı vardır. ABD ve İsrail'in İran'a saldırısı belki İran rejiminin yıkılmasına yol açacaktır. Fakat bu güçlerin İran için planladığı gelecek, bugünkünden farklı olmayacaktır. Hatta belki de çok daha kötü bir İran göreceğiz. Bu güçlerin müdahale etiği her ülke nerdeyse orta çağa dönmüştür. Göreceli olarak Irak kendisini toparlamıştır, onun dışında Afganistan, Suriye, Libya, Somali eski durumlarından bile daha kötü durumdadırlar.

Dolayısıyla Kürtler bu savaşa sadece dar bir faydacılık penceresinden bakamazlar. Kürt halkına özgürlük diye yutturulmaya çalışılan ilişki, tam tersine daha ağır bir kölelik ilişkisi olabilir.

ABD ve İsrail işbirlikçiliği Kürt yurtseverliği değildir

ABD ve İsrail işbirlikçiliğini Kürt yurtseverliği diye pazarlayan, bu emperyalist saldırganların her eylemini "Kürtlere de yarıyor" diye destekleyen ve işbirlikçi tavırlarını bütün Kürtlere arsızlık ve zorbalıkla dayatanlar Kürt halkına hizmet etmiyorlar. 

Hiç bir Kürt bunların ve efendilerinin penceresinden olaylara bakmak zorunda değildir. 

Kürt halkı, kendi ulusal kurtuluş mücadelesini, ulusal çıkarlarını bir dış gücün çıkarlarına ve planlarına endeksleyemez. Bunu yaptığında zaten ulusal iradesini, kendi kendini yönetme kabiliyetini kaybeder ve büyük güçlerin maşası konumuna düşer. Hiçbir onurlu Kürt böylesi işbirlikçi ilişkilere girmemelidir.

Fakat Kürtler, kendileri dışındaki güçlerin çatışmasından doğan olanakları elbette değerlendirmelidirler. Ki onların esas odaklanmaları gereken nokta da budur. Kürtler güçlerini savaşan cephelerden birisi lehine tüketmek yerine, objektif durumda ortaya çıkacak değişimlere hazırlık yapmalıdır.

Öcalan Kürdü öyle bir noktaya getirmek istiyor ki, o noktada Kürt rahatsız olsa bile, artık elinde yapacak bir şeyi kalmasın. İşte Kürdü böylesi bir çaresizlik noktasına doğru sessizce sürüklemek istiyorlar. Tıpkı Rojava'da olduğu gibi

Ahmet Aydın

22 Şubat 2026

Tuncer Bakırhan doğru konuşmuyor. O da, diğer Apocular gibi, Kürt halkını manipüle etmeye ve Öcalan’ın siyasetini sorgulayan, ona karşı güvensizliğini dışa vuran Kürtleri tekrar kandırıp, Öcalan'ın işini rahat bir biçimde bitirmesini sağlamaya çalışıyor. Bakırhan diyor ki, ''Öcalan olmasaydı Rojava'da kan gövdeyi götürürdü…Rojava’da 30 Ocak antlaşması olmuşsa…Öcalan’ın sayesinde oldu.’’ Ve diyor ki, ‘’rahat olun’’ yani kendinizi Öcalan’ın iradesine teslim edin. Bunların görevi kurbanın çırpınmasını ya da direnmesini önlemektir. Ki cellat işini rahat görsün.

Öcalan Kürdü öyle bir noktaya getirmek istiyor ki, o noktada Kürt rahatsız olsa bile, artık elinde yapacak bir şeyi kalmasın. İşte Kürdü böylesi bir çaresizlik noktasına doğru sessizce sürüklemek istiyorlar. Tıpkı Rojava'da olduğu gibi. Kürt çaresizlik noktasına geldiğinde de, devletin hizmetindeki Öcalan bir kurtarıcı gibi sahneye fırlayacak ve ‘’barışın ve can güvenliğinin’’ sağlanması için, önereceği çözümün kabul edilmesi gerektiğini söyleyecektir. Kuşkusuz önereceği çözüm, Türk devletinin taleplerinin kabulünden başka bir anlam taşımayacaktır. Üstelik diyecektir ki, ‘’siz bu duruma beni dinlemeyip emirlerimi yerine getirmediğiniz için geldiniz.’’ Böylece Türk devleti, en az maliyetle hem Kürt iradesini yok etme hedefine ulaşacak, hem de ‘’Kürdün kanını dökmeyen lütufkar, şefkatli devlet’’ algısıyla güven itibar kazanacaktır. Kürdü çaresizlik noktasına getiren Öcalan ise, kurtarıcı Mesih imajıyla liderliğini pekiştirecektir. Bugün Rojava üzerinde oynanan oyun, tam da bu oyundur.

Size bu anlattıklarımız bir senaryo gibi gelebilir. Ancak siz 1938 yılında Dersim soykırımı sürecinde devletin Dersimlilere oynadığı oyunu bilseydiniz, böyle düşünmezdiniz. Türk devleti böylesi oyunlar alanında oldukça tecrübelidir. Öcalan ise devleti aşmasa da, bu alanda devletle yarışacak düzeyde maharettedir. Türk devleti 1938 yılında Dersim soykırımının son aşamasında şöyle bir manipülasyon operasyonu gerçekleştirmiştir: 38 Sonbaharına doğru devletin ‘’Temizlik Harekatı’’ dediği soykırım saldırısı büyük ölçüde hedefine ulaşmış ve büyük bir kırım gerçekleştirilmiştir. Hedefe ulaşıldığının anlaşıldığı noktada, canlı yakalanan insanlar farklı noktalarda bir araya toplanmış ve karşılarına ağır makineli silahlar dizilmiştir. Tam bu sırada atlı bir asker hızla alana girerek, katliam mangasının başındaki komutana bir mektup ulaştırmıştır. Komutan mektubu sesli olarak okuyarak, Dersimlilere Mustafa Kemal tarafından ‘’af edildiklerini’’ bildirmiştir. Bu oyun hemen hemen Dersim’in yer yerinde aynı mizansenle oynanmıştır. Sonradan bu senaryoya ‘’M. Kemal hastaydı Dersim’de ne yaşandığını bilmiyordu. Duyduğunda hemen emir verdi katliamı durdurdu’’ gibi yalanlar da eklenmiştir. Böylece Dersimin celladı olan M. Kemal bu oyunla Dersim’in ‘’kurtarıcısı’’ yapılmıştır. Yaşlı Dersimliler çok uzun bir süre bu oyuna, bu yalanlara kandı ve M. Kemal’in kendilerini kurtardığına inandı. 1990’lı yıllara kadar, hala bu hikayeleri minnettarlıkla anlatan Dersimli yaşlılara rastlanıyordu. Belgeler ve tarihsel gerçekler Dersimli aydınlar tarafından ortaya çıkarılıp, devletin politikası ve M. Kemal’in yaptıkları teşhir edilinceye kadar, Dersimlilerin önemli bir kısmı bu manipülasyonun etkisinde kaldı. Çok şükür o manipülasyon oyunu artık bozulmuştur. Şimdi bu tür bir manipülasyon oyunuyla tüm Kürtleri manipüle etmeye ve Kürtlerin cellatlarını Kürtlerin kurtarıcısı olarak sunmaya çalışıyorlar.

YPG bloke edildi

T. Bakırhan ''Öcalan olmasaydı Rojava'da kan gövdeyi götürürdü'' diyor. Yani Öcalan olmasaydı savaş devam ederdi, HTŞ ve Türk devleti Rojava’yı tümden işgal ederdi. Öcalan’ın bir ‘’Arap-Kürt savaşını önlediği’’ de söyleniyor. İddiaya göre, Öcalan ‘’savaş durdurulmazsa süreç biter’’ demiş ve savaş durdurulmuş. Bu sözlere ancak aptallar inanır. Yani diyorlar ki, saldırıları, YPG’nin askeri gücü, savunması ve ayağa kalkan ve Rojava’ın yardımına koşan yüz binlerce Kürdün mücadelesi değil, Öcalan’ın ‘’resti’’ durdurmuştur. Böylece, onlar YPG’nin askeri gücünü ve yüzbinlerce Kürdün direnişini ‘’işlevsiz’’ olarak ilan ediyorlar.

Öcalan’ın, savaşı ve Kürt soykırımını önleme niyeti ve gücü olsaydı, 6 Ocak 2026 tarihinde Halep’teki Kürt mahallelerine karşı geliştirilen saldırıları durdurur ve oradaki katliamı önlerdi. Böylece, daha baştan Rojava’da yaşananların önüne geçerdi. Öcalan bunu yapmadığı gibi, YPG’den aktif bir savunma beklenirken, Öcalan’ın müdahalesiyle Mazlum Abdi, 18 Ocak 2026’de Colani ile antlaşma masasına oturdu. Antlaşmanın imzaladığı saatlerde ise, HTŞ ve diğer Arap çeteleri Kürtlere saldırdı. Demek ki, kimse Öcalan’ı da onun önayak olduğu antlaşmayı da takmamıştı. Üstelik, Öcalan çetelerin saldırılarını durdurmak bir yana, YPG’ye ‘’çatışmadan geri çekilin’’ diyerek, Kürtlerin katledilmesini kolaylaştırmıştır. Şimdi bu durumda kim inanır Öcalan ‘’resti’’ yalanına.

‘’Öcalan olmasa bu bölgelerde bulunan Kürtler yok edilecekti’’ diyorlar. Rojava’yı savunma görevini Öcalan yerine getiriyorsa ve YPG kendisini ve halkı koruyamayacaksa ve bu güç neden kuruldu ve neden hala varlığını sürdürüyor ki?  Bu iddia elbette doğru değildir.  YPG, Öcalan’ın müdahalesinden önce, IŞİD’e ve Türkiye’nin saldırılarına karşı Rojava Kürtlerini başarıyla savundu. ABD’nin bölgedeki varlığı bu savunmayı kolaylaştırdı ancak sahada kararlılıkla savaşan YPG’nin varlığı her halükarda belirleyiciydi. Fakat Öcalan, YPG’nin bu kararlılığını sistematik ve bunaltıcı ideolojik müdahale ve manipülasyonlarla çökertti.

Halep’te Şeyh Maksut ve Eşrefiye mahallerine karşı imha saldırıları başlatıldığında, pek çok Kürt ‘’YPG neden müdahale etmiyor, neden kendi insanlarını ölüme terk ediyor’’ diye sorduğunda, Apocu manipülatörler diyorlardı ki, ‘’o zaman topyekun bir savaş çıkar, Kürt soykırımı yaşanır.’’ ‘’Aman daha büyük saldırı olur’’ gerekçesiyle Halep Kürtlerini feda ettiler. Sonra ‘’Arap-Kürt savaşını önleme’’ gerekçesiyle, savaşmadan kontrolsüz ve plansız bir biçimde geri çekildiler. Bu süreçte Türk devleti, HTŞ ve diğer Arap çeteleri vahşice YPG savaşçılarına ve sivil Kürtlere saldırdılar. Yakaladıkları savaşçıları ve sivilleri katlettiler. Yaşanan zaten topyekun bir savaştı. Olanak bulsalardı, tüm Kürt bölgelerini ele geçirip katliam yapacaklardı. Bu süreçte Kürtlerin önceliği, saldırılara karşı kendisini aktif şekilde savunmak ve tehditleri bertaraf etmekti. Zaten saldırılar, IŞİD’in 2014 yılında gerçekleştirdiği tarzdaydı, yakalanan sivil ve asker tüm Kürtler katlediliyordu. Açıktır ki, topyekun bir imha hedefleniyordu. Bu durumda saldıran ‘’Arap mıdır Türk müdür’’ ya da ‘’Arap-Kürt savaşı mı çıkar’’ bunlar çok tali tartışma konulardır. Çünkü zaten başlatılan bir imha savaşıdır.

Bizim görüşümüz; Arap-Kürt savaşını önleme hikayesi, Kürt halkını aldatmayı amaçlayan ve uygulanan Öcalan çizgisinin ihanetçi karakterini gizlemeye dönük tipik bir Apocu yalandır. Öcalan ‘’YPG’ye çatışmayın geri çekilin’’ talimatı verdiği için bu yıkım ve katliam yaşanmıştır. Dikkat ederseniz bu yıkımı ve felaketi gizlemek için, saldırılarda katledilen savaşçı ve sivillerin tam sayısını vermiyorlar, o konuda doyurucu bilgi paylaşmıyorlar. ‘’Arap-Kürt savaşını’’ önlemek dedikleri de, Kürtlerin elini bağlayıp Arap teröristlerinin rahat katliam yapmasını sağlamaktır. Yani Kürde diyorlar ki, ‘’o sana vursa da sen ona vurma yoksa daha büyük kavga çıkar.’’ Kürleri böyle aldata aldata adım adım yıkıma sürüklediler.

Rojava’da zamana yayılan pasifikasyon politikası

Hatırlanırsa, bu süreçte Türk devletinin yetkilileri sık sık ‘’silah bırakılıp kurumlar dağıtılmazsa müdahale edeceğiz’’ tehditleri savuruyorlardı. Bu tehdit Öcalan tarafından ‘’topyekun savaş çıkar, soykırım olur’’ şeklinde tercüme edilip, Rojavalı yetkililere yansıtılıyordu. Görülüyor ki, iyi planlanmış çok taraflı bir operasyon yürütülüyordu. Rojava’nın adım adım Türk devletine ve HTŞ’ye teslim edilmesinin sırrı işte bu operasyonda saklıdır. Kürt tarafı ‘’bir topyekun savaşa dayanamayız imha oluruz’’ tezini kabullendikten sonra, her kritik süreçte geri adım atmak zorunda kaldı. Tehditler sonucu geri adım atıldığında da, tehdit bitmedi tersine ağırlaştı. Korku ve tereddüt düşman tarafından hissedildiğinde, hedefe tam olarak ulaşmak için, giderek tehdidin dozajını arttırdı. Zaman zaman da şiddet kullanarak hedefini panikletmeye ve son darbeyi vuracak duruma getirmeye çalıştı.

Öcalan bu süreçte ikili bir rol oynadı. Öncelikle, ‘’topyekun savaşa dayanamayız, bari teslim olup yaşayalım’’ anlayışını Rojava yönetimine empoze etti. Diğer yandan Rojava Kürtlerinin direnişi geliştiğinde ‘’müzakere-diyalog’’ kartını devreye sokarak, direnişi sönümlendirdi. Bu durum bir yandan HTŞ’ye güçlenme şansı tanıdı, diğer yandan SDG’nin kararlılığını zayıflattı. Ve sonuç yıkım oldu.

Yıkımda, ABD’nin ve baştan itibaren HTŞ ve Türkiye ile işbirliği içinde olan bazı Arap aşiretlerinin kalleşçe tutumlarının etkisini göz ardı etmiyoruz. Ancak her halükarda belirleyici olan, Öcalan ve Kürt güçlerinin duruşudur.

Öcalan HTŞ ve Türk devleti her sıkıştığında devreye girmiştir

Rojava sürecinin kronolojisine bakılınca görülecektir ki, Öcalan Kürtler sıkıştığı zaman değil; tersine, hep HTŞ ve Türk devleti sıkıştığı zaman devreye girmiştir. Zaten Kürtler lehine bir müdahalede bulunmak isteseydi de, Türk devleti buna izin vermezdi, ona ‘’sus otur yerine’’ der ve onu hücresine kapatırdı. Öcalan’ın yapacağı hiçbir şey de olmazdı, gider tıpış tıpış hücresinde otururdu. Türk devleti, ancak Öcalan kendisinin işine yaradığı zaman onu konuşturur. Nitekim öyle olmuştur.

Öcalan, HTŞ’nin dünyanın gözü önünde Alevi soykırımı yapıp teşhir olduğu günlerde devreye girmiş ve HTŞ ile SDG arasında antlaşma yapılmasını sağlamış ve HTŞ’ye kalkan olmuştur. Diğer yandan SDG’yi ‘’resmen muhatap kabul edilme ve Suriye devletine ortak olma’’ yalanıyla oyalamıştır. Daha da kötüsü, SDG 10 Mart 2025 antlaşmasıyla, özerk yönetimden vazgeçtiğini ve Kürtleri bir ulus olarak değil bir ‘’toplum’’ olarak gördüğünü ilan etmiştir. Ki bu SDG’nin siyasal intiharı ve çözülmesinin başlangıcıdır. Bunu sağlayan Öcalan’ın ‘’özerklik ve kültürel hak taleplerini bile gereksiz’’ ilan eden ve Kürtlerin birer vatandaş olarak bünyesinde yaşadıkları devletlerin egemenliği altına sokmayı hedefleyen sözde yeni ‘’paradigması’’dır.

10 Mart 2025 antlaşmasıyla SDG ağır silahlarını ve askeri gücünün önemli bir kısmını Halep’teki Kürt mahallelerinden çekmiş ve böylece mahallelerin savunması zayıflamıştır. Bu çekilmeden sonra, HTŞ birkaç kez mahallere saldırmış ve işgal girişiminde bulunmuş ama kararlı bir direnişle geri püskürtülmüştür. HTŞ henüz yeterli güce sahip olmadığını anladığı anda geri çekilmiştir. Her çekilmeyle birlikte, Halep bazında yeni bir SDG ile HTŞ ateşkes antlaşması duyurulmuştur. Ne var ki, HTŞ hiçbir zaman bu antlaşmalara uymamıştır. Birkaç kez böylesi çatışma ve antlaşma oyunu oynandı. Aslında her defasında HTŞ, SDG’in gücünü ve savunma kapasitesini sınıyordu. Nihayet bu mahalleler 11 Ocak 2026’da tümden işgal edildi.  Öcalan ve Türk devleti adım adım mahallerin savunmasını zayıflatıp bu mahalleri düşürmüşlerdi.

Mazlum Abdi ve diğer Rojavalı yetkililer ‘’Şeyh Maksut ve Eşrefiye mahallerine kapsamlı bir saldırı olursa müdahale ederiz’’ dedikleri halde, YPG bu mahalleri savunmak için etkili bir müdahalede bulunmamıştır. Bu mahallerin düşmesi ve YPG’nin Kürtlere sahip çıkmaması, yüksek olasılıkla, henüz HTŞ ile anlaşmamış ve Kürtlerle ittifak halinde olan bazı Arap aşiretlerini güvensizliğe sürüklemiş ve onları da Colani rejimi ile anlaşmaya itmiştir. Kısacası, Halep yenilgisi Rojava özerk yönetiminin filen sonunu getirmiştir.

Halep saldırısıyla birlikte, HTŞ Kürt halkına açıkça savaş ilan etmişti. Bu saldırı aslında HTŞ’nin Kürtlere karşı uyguladığı stratejiyi de açığa çıkartmıştı. Fakat, YPG kendisini bu yeni duruma göre konumlandırmamıştır. Tersine hep savunma ve geri çekilme pozisyonunda kalmıştır. Bu yenilgiyi kabullenmekten başka bir anlam taşımaz. Halep saldırısı sonrasında, YPG’nin aktif bir savunmaya geçmesi beklenirken, Öcalan’ın müdahalesi ile 18 Ocak’ta taraflar yeniden masaya oturdu. Kürtler masaya ve antlaşmaya odaklanmışken, aynı saatlerde HTŞ ve Arap aşiretleri Kürtlere saldırdı. Kürt savaşçılar ve siviller apar topar ve ciddi bir savunma önlemi almadan geri çekilirken yollarda pusuya düşürülerek katledildiler. Binlerce savaşçı ve sivil bu şekilde vahşice katledildi. Kürt güçlerini gaflete düşüren ve savunma direncini kıran, Öcalan’ın sürekli empoze edilen perspektifi doğrultusunda, siyasi hedeflerin ortadan kaldırılması, Rojavalı yetkililerin ‘’antlaşma-müzakere’’ havucu ile ‘’aman topyekun bir savaş çıkar imha olursunuz’’ sopası arasında bunaltılması ve pasifleştirilmesidir.

Kaos birazcık olsun durulduğunda, Rojava Kürtlerinin Kobane ve Haseke-Kamışlo bölgelerinde kuşatıldığı ortaya çıktı. Bu durum Rojava Kürtlerinin bir soykırımla karşı karşıya olduğunu gösteriyordu. En başta Kuzey ve Güney Kürdistan’daki Kürtler Rojava’nın savunmasına koştular. YNK özel kuvvetlerini bölgeye gönderdi. KDP ve Güney Kürdistan yönetimi de her türlü desteği sundu. Dünyanın her köşesinde de yüz binlerce Kürt ve Kürt dostu ayağa kalktı. YPG bu süreçte toparlandı ve aktif savunmaya geçti. Antlaşmaya rağmen Kobane’ye karşı düzenlenen düşman saldırıları püskürtüldü. Bu derleniş, Rojava’nın kolaylıkla işgal edilemeyeceğini ve Kürt direnişinin, askeri ve siyasi alanlarda saldırganlara büyük bedeller ödeteceğini ve uzun süreli ve daha geniş bir alana yayılan sert bir Kürt direnişine dönüşeceğini gösterdi. HTŞ ve Türk devletinin saldırılarına yeşil ışık yakan ABD yönetimi, direnişin büyümesi ile siyasi olarak itibar kaybına uğrayacağını gördü. Savaşı durduran ve son ateşkes antlaşmasını sağlayan esas neden, sahada oluşan bu askeri ve siyasi denge durumudur.

İşte Türk devleti yine bu sıkışıklık durumunda Öcalan’ı ‘’kurtarıcı lider’’ pozisyonunda yeniden piyasaya sürdü. Kürtler artık daha zor bir durumdaydı ve Öcalan yine ‘’imhayı önleme’’ gerekçesiyle Türk devletinin istediği şartları Rojava Kürtlerine kabul ettirdi. Bakırhan’ın ‘’Rojava’da 30 Ocak antlaşması olmuşsa…Öcalan’ın sayesinde oldu’’ derken işte bu durumdan bahsediyor. Sonradan da senaryoya uygun olarak, Öcalan ‘’resti’’ hikayesi uyduruldu.

Birazcık siyaset ve savaştan anlayan her insan bilir ki, bir zafer ve teslim olma durumu yoksa, savaş, anacak askeri güçlerin dengesi sayesinde durdurulabilir. Savaşı siyasetle, müzakere ile durduramazsınız. Çünkü savaş siyasetin tıkandığı noktada başlar. Ancak askeri bir denge ya da tam bir zafer fiilen savaşı durdurabilir. Siyaset ve müzakere ancak bu noktadan sonra bir işe yarayabilir. Türk devleti ve HTŞ’li teröristlerinin hedefi Rojava’daki Kürt özyönetimini ve askeri örgütlülüğünü yok etmekti. Nihayetinde bu bir etnik temizlik sonucuna vardırılacaktı. Pratik olarak bunu yapacakları olanak ve koşullara sahip olduklarını görselerdi, onları hiçbir antlaşma durduramazdı. Bu güçlerin yaptıkları her antlaşmayı rahatlıkla çiğnediğini, verdikleri hiçbir sözde durmadıklarını, Rojava sürecinde net olarak gördük. Bu güçler Öcalan’ı ise zaten dikkate bile almazlar.  Çünkü Öcalan tümüyle Türk devletine teslim olmuş ve tüm alternatiflerini tüketerek, ‘’Türk devleti ve milleti ile bütünleşme’’ yolunu seçmiştir. Süreci bitirmesi artık mümkün değildir. Çünkü sürecin inisiyatifi Öcalan’ın elinde değildir. Mesela Öcalan kendisini PKK’nin feshi konusunda tek yetkili olarak görüyor, ama gerçekte o yetkiye bile tam olarak sahip değildir. PKK’nin gerçekten feshedilip edilmediği konusunda da son kararı MGK verecektir. Öcalan ne öyle bir tehdit savuracak ne de savursa bile pratik olarak bir şey yapacak durumdadır. Bu hikaye olsa olsa, Öcalan’ın ‘’büyük ve etkili bir lider olduğu ve Kürtler için çok çalıştığı’’ algısını oluşturmaya ve onun liderliğini pekiştirmeye yönelik bir senaryo olabilir.

Öcalan’ın havarisi Haydar Ergül, Mezopotamya Haber Ajansına konuşmuş ve Öcalan’ın Kürtlere yönelik ‘’çöplük’’ ve ‘’Judenrat’’ suçlamalarını ve diğer zırvalamalarını tekrarlamış. 

Ahmet Aydın

20 Şubat 2026

Öcalan’ın havarisi Haydar Ergül, Mezopotamya Haber Ajansına konuşmuş ve Öcalan’ın Kürtlere yönelik ‘’çöplük’’ ve ‘’Judenrat’’ suçlamalarını ve diğer zırvalamalarını tekrarlamış.[1]

Bir toplumda hasta, işe yaramaz ve zararlı insanlar olabilir. Fakat bir ulusu ya da bir ulusun, bir toplumun bir kesimini ‘’çöplük’’ olarak nitelendirmek, Nazilerin ya da Türk faşistlerinin; bazı sosyal grupları ya da ulusları ‘’virüs’’, ‘’alt insan’’ olarak nitelendirme zihniyetinin ta kendisidir. Bu faşist bir zihniyettir. Çünkü bu zihniyet, subjektif kriterlerle bir insan grubunu ötekileştirip, düşmanlaştırır ve nihayetinde bu grubun imha edilmesi noktasına gider. Asıl çöplük böylesi bir zihniyete sahip olan kişilerin kafalarının içidir. Çöplük olan onların kafasıdır ve beyinleri de çöptür. Çünkü onların kafaları insanlığa zararlı fikirler üretmektedir.

Köleye elbette köle denir. Ancak Apocular kimin köle kimin özgür olduğunu tayin edecek bir konumda değildirler. Çünkü onların objektif kriterleri ve sağduyuları yoktur. Onlar kendileri gibi yaşamayan ve düşünmeyenleri rahatlıkla ‘’köle, düşman’’ ilan ederler. Ölçüleri subjektiftir ve kesinlikle manipülatiftir.

Kim daha çok Kemalist?

Öcalan’ın havarisi Haydar Ergül, 70’li yılların sonunda itirafçı olan ve kendisini ‘’Kemalist’’ olarak nitelendirip, devletin hizmetine giren Şahin Dönmez’den ve onun hainliğinden bahsediyor. Doğru, Şahin Dönmez kendi ulusuna ihanet etmişti. Ama bugün Öcalan’ın durum Şahin Dönmez’in durumundan farklı değildir. Hatta ondan daha kötü bir pozisyondadır. Öcalan da ‘’devlete hizmet edeceğini, Türk devletinin kendi devleti olduğunu’’ söylüyor. Dahası, Devlet Bahçeli ve devlet, Öcalan’ın bu sözlerini ve yaptığı hizmetleri taktir ediyor.

Şahin Dönmez ‘’ben Kemalist’im’’ demişti. Öcalan da aynı şeyi farklı bir ifadeyle söylüyor. Şöyle diyor Öcalan: ‘’Demokrasimizi birlikte kurmalı ve geliştirmeliyiz. Cumhuriyetin kuruluş ve korunmasında emeği geçen tüm şehitleri şehitlerimiz bilmek, kurucusunu minnettarlık ve saygı ile anmak, bayrağını gururla selamlamak bunun için esastır.’’[2]

Demek ki, Öcalan da aslında ‘’ben Kemalist’im’’ diyor. Çünkü o, bu cumhuriyetin kuruluş felsefesini ve değerlerini benimsediğini söylüyor.

Peki bu Öcalan havarisi, Şahin Dönmez’e hain derken, devlete hizmet eden ve devletle bütünleşen Öcalan’ı neden kahraman olarak göstermeye çalışıyor?

Judenrat ve Mitenrat

Öcalan ve takipçileri Judenrat gerçekliğini tek yanlı olarak yansıtıyorlar. Onların derdi zaten bir gerçekliği dile getirmek değil, muhalif Kürt yurtseverlerini düşmanlaştırmaya yarayan bir kavram uydurmaktır. Judenrat kavramını bu ihtiyaçları için kullanmak istiyorlar. Eskiden yurtseverleri düşmanlaştırmanın en kolay yolu ajan suçlamasıydı. Şimdi kendileri devlet ve MİT’le öylesine iç içedirler ki, bu suçlama iş görmez oldu.

Öcalan’ın Judenrat kavramını kullanmasının diğer bir nedeni de, devletle girdiği işbirliği siyasetinin, Kürtleri bir soykırım tehdidi ile karşı karşıya bıraktığını ve kendisinin Kürt yurtseverleri tarafından soykırım ortağı olarak suçlanacağını bilmesidir. Özcesi, Öcalan ön almak istiyor. Ve en iyi savunma saldırıdır diyerek, kimse onu suçlamadan o muhalifleri soykırım ortağı olmakla suçluyor.

Şimdi, şu Judenrat gerçekliğine ve ülkemizdeki duruma kısaca bir bakalım:

‘’II. Dünya Savaşı sırasında Almanlar, genellikle Judenrate adı verilen Yahudi konseyleri kurdular. Bu Yahudi belediye yönetimleri, Nazi emirleri ve düzenlemelerinin uygulanmasını sağlamak için gerekliydi. Yahudi konseyi üyeleri ayrıca gettolaşmış Yahudi nüfusları için temel toplum hizmetleri sunmaya çalıştı.’’[3]  İlk Judenrat 1939 yılında kuruldu. Judenrat üyeleri zorla atanmışlardı. Naziler bu yöntemle hem Yahudileri kolaylıkla kontrol altına almayı hem de uyguladıkları politika ve işledikleri suçlara Yahudilerin bir kesimini ortak etmeyi amaçlıyorlardı. ‘’Nazi liderliği, bir şehir veya eyaletteki tüm Yahudi gruplarını temsil eden kapsamlı konseylerin varlığının, Yahudi karşıtı politikalarının uygulanmasını kolaylaştıracağını düşünüyordu.’’ [4] Yahudiler ise Judenratlara, tıpkı belediye yetkilileri gibi, zor koşullar altında toplumlarının ihtiyaçlarını karşılama işlevi yüklüyorlardı. Zorla oluşturulsa da, Yahudiler bu konseyleri, Yahudi toplumu ile Nazi Almanya’sı arasındaki ilişkileri yumuşatabilecek bir aracı kurum ve Yahudilerin yaşam koşullarını mümkün olduğunca iyileştirecek bir dayanışma ağı olarak kullanmayı amaçlıyorlardı. Judenratların kurulduğu dönemde henüz kimse bir Yahudi kırımından bahsetmiyordu. Sadece Yahudilerin Doğuya göç ettirilmesi ve oralara yerleştirilmeleri konuşuluyordu.

Fakat sonradan Nazi Almanya’sının zorla çalıştırma ve soykırım politikası uygulamaya konulunca, Judenratlar zorlu bir ikilemle karşı karşıya kaldılar. Naziler, Judenratlardan çalışma kamplarına ya da sürgüne gönderilecek insanların tespit edilip isimlerinin liste halinde kendilerine verilmesini istediler. Bu listeler direk olarak ‘’gaz odalarına gönderilecek insanların listeleri’’ olarak lanse edilmiyordu. Fakat çalışma kamplarına gönderilen insanlar ağır çalışma koşulları yüzünden uzun süre dayanamıyorlardı ve Naziler zayıf düşen insanları kurşuna diziyorlardı ya da gaz odalarında katlediyorlardı. Bazı insanlar da sürgün adı altında toplanıp direk katlediliyorlardı. Yahudi Konseyleri listeledikleri insanların nihayetinde ölüme gittiklerini biliyorlardı. Bu listeleri vermeyip kurşuna dizilen ya da liste vermek istemediği için intihar eden Konsey üyeleri olmuştur. Mesela Varşova Gettosu Judenrat başkanı Adam Czerniakow listeyi vermektense intihar etmiştir. Fakat kendisini ve ailesini kurtarmak için Nazilerle işbirliği içine giren Judenrat üyeleri de olmuştur.

Judenrat meselesi Yahudiler arasında ciddi bir tartışma konusu olmuştur.

‘’Holokost tarih yazımı, Yahudi Konseylerinin ("Judenraete") rolü konusunda iki uç görüş ortaya koymuştur. Bir görüş, onları Nazi imha politikasında işbirliğinin bir aracı olarak görür. Hannah Arendt, Eichmann in Jerusalem: A Report on the Banality of Evil adlı eserinde tam da bu argümanı ortaya koymuştur. Arendt, Yahudi halkının lidersiz kalması durumunda bu kadar büyük sayılarda öldürülemeyeceğini, Almanların görevinin çok daha zor olacağını iddia etmiştir. Diğer görüş ise onları, II. Dünya Savaşı öncesi dönemin Yahudi toplumsal yapısının bir devamı olarak görür ve bu yapının Holokost sırasında Yahudi toplumsal yaşamının devamlılığına ve işleyişine büyük katkı sağladığını savunur…

Bu görüşlerin her ikisi de yetersiz bilgi ve Holokost'tan hemen sonraki yeterli bakış açısının eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Ancak son yıllarda yapılan önemli araştırmalar, Judenraete'ye daha objektif bir bakış açısı kazandıran birçok yeni materyali ortaya çıkarmıştır. Isaiah Trunk'ın Judenrat üzerine yaptığı çalışma, onların rolünün karmaşıklığı, bileşiminin çeşitliliği, kaderi ve kararları hakkında çok daha kapsamlı bir bakış açısı sunmuştur.’’[5]

Kısacası, Yahudi ulusu artık Judenrat meselesine daha sağduyulu ve objektif yaklaşmaktadır. Judenratlar konusunda en temel eleştiri, bu konsey üyelerinin ‘’Nazilerin "Nihai Çözüm"e olan bağlılığının derinliğini anlamadıkları’’[6] noktasındadır. Bu darlık, Konseylerin geçici uzlaşmaların önemini abartmalarına dolayısıyla oyalanmalarına ve Yahudi direniş gruplarına karşı mesafeli davranmalarına yol açmıştır. Diğer yandan artık bu konseylere toptancı yaklaşımla ve tek tip bir gelişme çizgisi şeklinde değil, farklı zamanlarda, farklı bölgelerde ve farklı kişiler temelinde yaklaşılması gerektiği vurgulanmaktadır.

Sonuç olarak; Yahudi konseyleri esas olarak bilinçli bir şekilde Nazilerle soykırım politikasına ortak olmuş yapılar değildirler. Ancak Naziler, kendi soykırım politikasını hayata geçirirlerken bu konseylerden belli yönlerden yararlanmışlardır.

Ülkemize dönersek: Öcalan, PKK 12. Kongresine gönderdiği yazıda Judenratlara ilgili şunları söylüyor: ‘’Bunlar faşistlerle iş birliği yapan Yahudilerden oluşmuş grup veya ailelerdir. İş birliği karşılığında kendilerinin veya ailelerinin ömrünü 24 saat uzatmak için Yahudileri gaz odalarına gönderiyorlar.’’ Bu görüşün gerçekliği tam olarak yansıtmadığını yukarıda açıkladık. Yahudi Konseyi üyelerinden bazıları kendilerini ve ailelerini kurtarmak için Nazilerle işbirliği yapmıştır. Ancak bu eğilim genelleştirilemez ve tüm konseyler Nazilerin işbirlikçisi olarak nitelendirilemez. Öcalan devamında, Judenrat yapılarının Kürdistan’daki varlıklarına değiniyor ve Haydar Ergül’ün de papağan gibi tekrarladığı görüşleri ileri sürüyor. Şöyle diyor Öcalan: ‘’Bu konu üzerine düşünürken baktım ki Kürt gerçekliği de Judenrat gerçekliğidir. Sömürgecilik ötesi dediğim bu Kürt gerçekliğidir. İşte en benim diyen aileler Barzaniler, Bedirxaniler, hatta Şeyh Sait’in geride kalan bazı torunları, Seyit Rıza’nın bazı torunları Judenratlaşmışlardır. Ailelerini kurtarmak için Kürtlüğü imhaya götürüyorlar. Bir kitap bile yazmamışlar. Kendi dedelerinin anısına sahip çıkacak halleri yok. Özgürleşen Kürde düşmanlık yapıyorlar.’’

Bu satırlar tam anlamıyla bize, kendi hırsızlığını gizlemek için ‘’hırsız var’’ diye bağıran bir yavuz hırsızın tavrını ifşa ediyor. Soykırım esas olarak bir uygulama sürecidir ve özel bir mekanizma tarafından hayata geçirilir. Yani pratik bir süreçtir. Soykırım yönünde görüşler ve eğilimler olsa da, bu görüşler uygulamaya geçmeden bir soykırım tespiti yapılamaz. Dolayısıyla farz edelim ki, ‘’…Bedirxaniler, hatta Şeyh Sait’in geride kalan bazı torunları, Seyit Rıza’nın bazı torunları, Türk devleti ile ilişkiler kurmuşlar ve bazı görevler almışlar, dedeleri ile ilgili bir kitap yazmamışlar ve onların miraslarına sahip çıkmamışlar’’ ancak bu onların soykırım uygulamasına ortak oldukları anlamına gelmez ki. Onların soykırım ortaklığı ile suçlanmaları için, uygulama mekanizmasında pratik bir rol oynamaları gereklidir. Ancak bu durumda o kişileri, kişisel olarak suçlayabiliriz. Çünkü soykırım suçu kollektif olduğu kadar, kişisel bir suçtur. Sırf devlette görev aldıkları ya da bir şekilde ilişkili oldukları için insanları soykırım ortaklığı ile suçlayacaksak, Türk devletinde görev alan tüm Kürt memurları, bu suçla suçlamak gerekir. Bu da akıl karı bir iş olmaz. Demek ki, öncelikle anlayış olarak Öcalan’ın bakışı sakattır.

Diğer yandan diyelim ki, Seyit Rıza’nın bazı torunları devletle işbirliği yaptı, ya da Şeyh Sait’in bazı torunları sağ partilerden milletvekili oldu. Ya da Bedirhaniler’den birisi belediye başkanı oldu. Bunlardan bir Judenrat oluşturulamaz. Bir kere Öcalan bile bazıları dediğine göre, demek ki, bazıları da bu işlere bulaşmamışlar. Diğer yandan, doğru bile kabul etsek bu insanların sayısı bir elin parmaklarını bile bulmaz. En önemlisi de, bunların soykırım uygulamasında pratik bir rol oynamaları söz konusu değildir.

Barzaniler konusu ise daha farklıdır. KDP ve Barzaniler bugün Güney Kürdistanı yönetme konumundadırlar. Bu noktada konseylerle federal devlet zaten karşılaştırılamaz. Dahası Öcalan bir yandan Barzanileri Judenratlıkla suçlarken, diğer yandan Mesut Barzani’ye Kürdistan Ulusal Kongresi eş başkanlığı önermektedir. Görüyoruz ki, Öcalan’ın görüşlerinde bir tutarlılık yoktur.

Rojava’nın savunulmasında Barzanilerin ve Güney Kürdistan yönetiminin takındığı yurtsever tutum da, hem  siyasi hem de pratik anlamda, Öcalan’ın suçlamalarının asılsızlığını bir kez daha ortaya koymuştur.

Gelelim devletin gerçek soykırım ortaklarına: Öcalan 40 yıldan fazladır süren bir savaşı hiçbir sağlam siyasal ve hukuki sonuca bağlamadan sona erdirmiştir ve silahlı güçlerini tasfiye etmeye başlamıştır. Bu durum Kürtleri çok ciddi bir soykırım tehlikesi ile karşı karşıya getirmiştir. Çünkü, Türk devleti Kürt sorunun ve silahlı bir ayaklanmanın kendisi için ne büyük bir tehdit olduğunu görmüştür. Bu durum bize, Türk devletinin, bir daha böyle bir tehlike ile karşı karşıya kalmamak için, Kürtleri sindirme ve gerekirse fiziki olarak tasfiye etme yoluna başvurabileceğini anlatır. Ki Türk devletinin geleneksel çizgisi de bize bu gerçeği hatırlatıyor.

Öcalan, Kuzeyde uyguladığı politikayı Rojava Kürdistanı’na da dayatmış ve Kürt güçlerini pasifleştirerek, onların dinci teröristler karşısındaki savunma güçlerini yıkıma sürüklemiştir. Nitekim YPG kontrol ettiği bölgelerin büyük bir kesimini kaybetmiş ve Kürtler bu bölgelerde katliamlara uğramışlardır. Rojava’daki soykırım tehlikesi hala günceldir.

Demek ki, asıl Kürtleri soykırıma sürükleyen ve üstelik devlete hizmet edeceği sözünü vererek devletin pratik uygulamalarına ortak olan bizzat Öcalan ve Apoculardır. Zaten Öcalan bu durumu gördüğü için, kendi suçunu gizlemek için başkalarını soykırım ortağı olmakla suçlamaktadır. Biz Öcalan ve Apocuların bugünkü pratik rolünü Judenrat olarak ifade etmeyeceğiz. Çünkü bu kavram Öcalan ve takipçilerinin durumuna karşılık düşmüyor. Kongresini bile MİT gözetimi ve denetiminde yaptığına göre, bu ekibin rolüne den düşen doğru kavram Mitenrat’tır.

Sosyal yaşam, bilinç ve özgürlük

Apoculara göre Kürt halkının en azından büyük bir kesimi ''köledir'', ''çöptür.''  Bir dönem onlar bu durumu, Kürtlerin ''hayvanlaşmanın eşiğine'' getirilmesi olarak yorumluyorlardı. Neden? Çükü, Kürt özgür değilmiş? Çünkü, Kürt Kürtlüğünü bilmiyor muş? Kürt özne değilmiş?

Haydar Ergül diyor ki, ‘’önceleri Kürtlük yasaktı, Kürtlük yoktu.’’ Sonra, Öcalan ve PKK ortaya çıkmış ve onlara Kürtlüklerini öğretmiş. Bunlar deli zırvası görüşlerdir. Tam tersine 1960’lı yıllardan başlayarak Kürt ulusal bilinci yeni bir canlanma ve gelişme dönemine girmiştir. Hem de modern anlamda. Dersim ve Ağrı ulusal hareketlerinin bastırılması sonrasında, 1950’li yıllara kadar bir suskunluk dönemi yaşanmıştır. Bu dönemde ulusal siyasal bilincin çok gelişmediği doğrudur, ancak bu Kürt halkının kendi milli kimliğini unuttuğu ve bu kimlikten vazgeçtiği anlamına hiçbir şekilde gelmez. Kısacası Öcalan ve PKK’den önce Kürt ulusu ve ulusal bilinci vardı, onlardan sonra da var olmaya devam edecektir.

Bir dönem Apoculara göre; silahlı mücadele yürütmeyen, PKK’yi desteklemeyen ya da aktif olarak siyasal mücadelenin içinde yer almayan Kürtler ‘’özgür’’ değildi, ‘’düşürülmüştü’’, ‘’köle’’ydi. Onlara insan bile denilmezdi. Onlara göre özgürlüğün temel kriteri Öcalan’a bağlılık ve PKK’nin mücadelesini desteklemekti. Bu kriterlere uymayan Kürtler, sömürgeci devletin egemenliği ve baskısı altında yaşadıkları ve egemenliğe karşı açıkça harekete geçmedikleri için, gerçek anlamada insan olarak bile görülmüyorlardı. Kitlelerin bilinç ve örgütlülük düzeyleri, sosyal etkinlik düzeyleri değerlendirilebilir ve eleştirilebilir. Ancak bu eleştiri ve değerlendirmeler, bir partinin ya da liderin verdiği mücadelenin desteklenip desteklenmediği kriterine bağlanırsa ve ‘’özgürlük-kölelik, insanlık-hayvanlık’’ gibi keskin iki uç arasında sarkaç tarzında yapılırsa, ciddi ideolojik sapmalara ve ciddi siyasi-pratik tahribatlara yol açabilir.

Şöyle bir soru sorabiliriz: cezaevinde yatan Öcalan özgür müdür yoksa köle midir? Onun ne zaman yatacağına ve kalkacağına, ne zaman yemek yiyeceğine, ne zaman havalandırmaya çıkacağına devlet karar vermiyor mu?

Geçelim Öcalan’ı. Cezaevlerinde yatan binlerce devrimci tutsak var, şimdi biz bu insanlara köle mi diyeceğiz? Elbette hayır. Bunlar elbette özgürlükleri kısıtlanmış insanlardır. Buna rağmen bu insanlar kişiliklerini, düşüncelerini ve onurlarını koruyarak yaşamlarını zorluklara rağmen sürdürürler. Bu insanların özgürlüklerinin kısıtlanması, onlara karşı bir suçlama ve yüz kızartıcı durum olarak kullanılamaz. Bu zorunluluklar sonucu mağdur edilmiş insanı, mağduriyetinden dolayı bir kez daha vurmak demektir.

Toplumsal yaşamda da durum benzerdir. Dünya insanlarının önemli bir kesimi hala diktatörlük, faşizmle yönetilen ülkelerde, sömürü ilişkileri içinde yaşmaktadırlar. İnsanlığın diğer kesimlerinin de gerçek bir özgürlük ve eşitlik ortamında yaşadığını söylemek zordur. Bu insanların önemli bir kesimi, çoğunlukla içinde yaşadıkları dünyanın gerçekliğinin çok farkında da değildirler. Buna rağmen bu insanlar, topluma egemen olan siyasal ve ekonomik baskı koşullarında, kendi özel dünyalarında ya da sosyal grupları içinde dış dünyadan mümkün oldukça özerk yaşam alanları, kişisel özgürlük alanları oluştururlar. Çalışırlar, aşık olurlar, insanları ve hayvanları severler, çocuk yaparlar, ailelerini geçindirirler. Dünyayı gezerler, yoksullara, zayıflara yardım ederler.  Kısacası normal bir insan gibi yaşamaya çalışırlar. Yaşadığı dünyanın çelişkilerinin farkında olan ve bu şartları değiştirmeye çalışan, dolayısıyla sistemin ve düzenin baskısını geriletip kişisel ve sosyal özgürlük alanının genişletmeye çalışan, hatta bütünüyle özgürlükçü ve eşitlikçi bir toplum oluşturmaya çalışan devrimci insanlar da vardır elbette. Biz bunlara sosyal-siyasal bilince sahip insanlar diyoruz. Ancak gerçekten sosyal-siyasal bilince sahip olan insanlar, henüz kendileri düzeyinde bilince ve pratiğe sahip olmayan insanları, horlamazlar ve aşağı bir insan grubu olarak nitelendirmezler. Bu anti-sosyal ve gerici bir tutumdur. Çünkü gerçekten bilinçli olan insanlar, insanlığın yeterli bilince ve gerçek özgürlüğe kavuşamamasının, kişisel bir yetersizlik ve suçtan çok, sosyal bir sorun olduğunu bilirler. Onlar yeterli bilince sahip olmayan insanları itmezler aksine onların bilincini yükseltmeye çalışırlar.  

Apcocular ise ‘’şok tedavi’’ uyguladıklarını iddia ediyorlar. Onlar insanları bulundukları durumdan dolayı suçlayıp aşağılıyorlar. Bunun onlarda ‘’kendi durumlarının farkına varmalarına yol açacağını’’ iddia ediyorlar. Bu insani bir tutum olmadığı gibi, pratik anlamada da; Apocular örneğinde görüldüğü üzere, iddia edilen sonucu vermiyor ve hatta tam ters bir sonuca yol açıyor. Öcalan Kürtleri ‘’çöp’’ ya da ‘’hayvanlaşmanın eşiğinde’’ diye nitelendirirken, kendisini dünyanın sırlarına ermiş tanrısal, yüce bir varlık olarak gösteriyor. Ve insanlara ‘’siz eksik ve zavallısınız ancak bana biat edip, benim yüce düşüncelerimi benimserseniz, o zaman özgür ve gerçek birer insan olursunuz’’ diyor. Öcalan’ın yolu, insanı özgürleştirmiyor, irade sahibi yapmıyor. Aksine yeni bir egemenlik ve bağımlılık ilişkisinin içine sokuyor. Kürdü aşağılayıp horlamasının sırrı; ona gerçekliğini göstermek değil, aksine onu özgüvensiz ve iradesiz kılıp bir tanrıya bağlamaktır.

Öcalan’ın anlayışı ve tarzı Türk devletinin anlayışı ve tarzı ile aynıdır. Türk devleti bir yüz yıldır, Kürtlerin bir ulus bile olmadığını, dillerinin toplama bir dil olduğunu, kültürlerinin geri olduğunu söyler durur. Türk faşistleri Kürtleri aşağılar ve ‘’kıro’’ diye çağırırlar. Apocuların anlayışıyla bakarsanız, Türk devletinin Kürtlere onların gerçekliğini hatırlatarak Kürtleri geliştirmeye çalıştığını söyleyebilirsiniz. Ama biz Türk devletinin niyetinin Kürtleri bilinçlendirmek olmadığını, aksine Kürtlerin bilincini ve iradesini köreltip kırmak ve bu yoldan onları teslim almak olduğunu biliyoruz. İşte Öcalan’ın takip ettiği yol ve yöntem tam da bu yol ve yöntemdir.

Kuzey Ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi'nin varlığı sona ermiştir. Bu yenilgi, Kürt tarihi açısından, Mahabat Cumhuriyeti'nin yıkılmasından sonraki en büyük yenilgidir.

Ahmet Aydın

30 Ocak 2026

DSG ile Colani güçlerinin anlaşmaya vardıkları açıklandı. Antlaşmanın içeriğini detaylı olarak tartışmanın bir anlamı yoktur. 

Gördüğüm sonuçlar şunlardır:

1- Kuzey Ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi'nin varlığı sona ermiştir. Bu yenilgi, Kürt tarihi açısından, Mahabat Cumhuriyeti'nin yıkılmasından sonraki en büyük yenilgidir. Her duruma bukalemun gibi rahatlıkla uyum sağlayan ve hemen yeni yalanlar uyduran Apocuların ''Rojava'nın statüsü resmileşti'' iddiaları tümden yalandır. Siyasi-idari bir özerklik söz konusu değildir.

2- ''Kalıcı ateşkes'' ifadesi, antlaşma denilen bu belgede yer alan göreceli olarak tek olumlu ifadedir. Ancak HTŞ terör organizasyonunun yapılan antlaşmalara uyup uymayacağının hiç bir garantisi yoktur. Bunu garanti edecek bir uluslararası kuruluş da bulunmuyor. Kısacası ''kalıcı ateşkes'' ifadesinin de pratik bir değeri yoktur.

3- Bu şartlar altında, bundan sonra Rojava'da, Kürtlerin özyönetimi ya da ulusal hakları konusu değil, Kürtlerin birey olarak var olup olmayacakları yani can güvenlikleri sorunu gündemdedir.

 4- IŞİD dönemi ve Afrin süreci aynı zincirin birer halkası olmakla birlikte, 6 Ocak'tan itibaren Rojava Kürtleri için, tıpkı 1915 Ermeni tehciri benzeri yeni bir ölüm, soykırım yolculuğu başlamıştır. 6 Ocak'tan itibaren Rojava Kürtlerinin bir bölümü vahşice katledilmişti. Ne yazık ki, Rojava yöneticileri kaç savaşçının ve sivilin boğazlandığını, kurşuna dizildiğini ve yakıldığını bile bilmiyor. Fakat, Kürt güçlerinin kısa sürede toparlanmasıyla, soykırım bu süreci tamamlanmamıştı. Bu antlaşma ile Kürtlerinin ölüm yolculuğunun ikinci aşaması başlamıştır. Kısacası bu antlaşma, HTŞ ve Türk devletine zaman içinde Kürtlerin boğazlanması olanağını sunuyor. Ve eninde sonunda Rojava Kürtleri bu soykırım güçleri tarafından boğazlanacaktır.

5- Abdullah Öcalan Türk devletine verdiği hizmet sözünü şimdilik Rojava sahasında pratik olarak başarıyla yerine getirmiştir. Evet, Öcalan verdiği sözü tutmuş Türk devletine büyük bir hizmette bulunmuş ve Rojava'daki Kürt özyönetimini çökertmiştir. Mutlaka Devlet Bahçeli ve devletten bir takdir ve elbette bir ödül alacaktır. Muhtemelen ev hapsine alınacaktır.

6- Rojava'da gelişen soykırım süreci, kesinlikle bu bölge ile sınırlı bir uygulama değildir. Kürt soykırımının baş planlayıcısı ve uygulayıcısı Türk devletidir. Ve bu devletin planları Kürdistan'ın tüm parçalarını kapsamaktadır. Türk devletinin planlarında Abdullah Öcalan'ın rolü koçbaşılıktır. Güney Kürdistan Federal Yönetimi artık Türk devletinin öncelikli hedefidir. Doğu Kürdistan ise İran'a karşı geliştirilecek saldırı ile birlikte yine bu devletin işgal tehdidi ile karşı karşıyadır. Doğu Kürdistanlı güçler yanı başlarında bekleyen akbabadan bihaberlermiş gibi davranıyorlar. Eğer iddia edildiği gibi emperyalist saldırılar sonucu İran çökerse, Kuzey Batı’da bekleyen akbabanın önü ta Orta Asya’ya kadar açılacaktır. Bu durumda Doğu Kürdistanlı güçlerin sonu da büyük ihtimalle Rojava gibi olacaktır. Çünkü orada da Abdullah Öcalan'ın eli vardır. Güney Kürdistan'nın ise yavaş yavaş gaflet uykusundan uyandığını görüyoruz. Muhtemelen sömürgeciliğe ve soykırıma karşı en güçlü ulusal karşı koyuş Güney Kürdistan'da gelişecektir.

7- Apoculuk yakın zaman kadar yurtsever devrimci damarı ve yurtsever kitleleri kontrol altına alama ve yönlendirme üzerinden varlığını sürdürdü. Fakat artık Apoculuk yurtsever-devrimci damarı ve kitlelerdeki ulusal bilinci ve iradeyi yok etmeyi önüne görev olarak koymuştur. Dolayısıyla, Apoculuk artık Kürt ulusunun üstüne çökmüş ve onun canlı hücrelerini tüketerek varlığını sürdürmeye çalışan zombileşmiş bir akımdır. Apoculuk artık Kürt ulusuna ölüm ve soykırımdan başka bir şey veremez. Kürt için Apoculuk artık ölüm, soykırım demektir. Ve Kürdistan’da Apoculuk aşılmadan kurtuluş mümkün değildir.

Ahmet Aydın

4 Mayıs 2016

Ahmet Aydın 

24. 04. 2015 

İsmail Kaygusuz

 İsmail Kaygusuz

V. Minorsky

Prof. Dr. Jost Gippert

4 Mayıs 1996, Mannheim Zaza Kitap Şenliği'ndeki konuşması

Çeviren: Hasan Dursun

Kendimi sizlere kısaca tanıtmak istiyorum: Adım Jost Gippert. Frankfurt Üniversitesi'nde Karşılaştırmalı Dilbilim (Vergleichende Sprachwissenaschaft) profesörüyüm ve yaklaşık bir yıldır Zazaca ile de uğraşmaktayım. Bu dile yönelmeme burada hazır bulunan bazı arkadaşlar neden oldu, bu vesile ile kendilerine yürekten teşekkür etmek istiyorum: Frankfurt ve çevresinde bu kadar enteresan bir dil olan Zazaca'yı konuşan epeyce bir kitlenin varolduğuna dikkatimi çektiler. Bunun üzerine kendileriyle birlikte yaklaşık bir yıldır bu dilin gramerini irdelemeye çalışıyoruz. Ne yazık ki henüz konuşmamı Zazaca yapabilecek düzeye gelemedim, bundan dolayı Almanca konuşmak zorundayım.

Sunumun konusu, İranoloji bakış açısıyla karşılaştırmalı olarak Zazaca'nın tarihsel gelişimi olacak. Zazaca'nın İran’i diller ile karşılaştırılarak irdelenmesi, onun İran’i bir dil olmasından dolayı mümkündür. Bunu açıklayabilmem için daha gerilere gitmem gerekecek.

Yazının devamını aşağıdaki linkten okuyabilirsiniz:

ZAZACA'NIN TARİHSEL GELİŞİMİ

Ahmet Aydın

31 Ocak 2021

Marksist hareketin faşizm teorisinde iki önemli eksiklik göze çarpmaktadır. Birincisi, faşizmin kapitalizmle; özellikle de tekelci kapitalizmle olan doğrudan bağı bilinmesine rağmen, Marks'ın kapitalizmin işleyiş yasalarını, çelişkilerini ve krizlerini açıklayan iktisat kuramıyla faşizm teorisi arasında güçlü bağlar kurulamamıştır.

Ahmet Aydın

14. 09. 2015

Piro Zarek
08. 03. 2012

Ahmet Aydın

03. 03. 2014

Piro Zarek

06. 08. 2010

Türkiye toplumunun bünyesindeki sosyal, ulusal, dinsel çelişki ve çatışmaların, yeni uluslararası konjonktür içinde kendilerini daha rahat ve güçlü bir biçimde açığa vurmaları ve bunun bir sonucu olarak egemen sınıflar arasındaki iktidar mücadelesinin keskinleşmesi, 80’li yılların ikinci yarısından başlayıp hala süren dönemi; Türkiye ve hatta Orta Doğu bölgesinin tarihi açısından özel ve tayin edici bir yere oturtmaktadır.

Sovyetler Birliği ve Doğu Bloku’nun çöküşü sonrasında, dünyanın artık tümü ile ABD İmparatorluğu'nun mutlak hakimiyeti altına gireceği tezi, büyük ölçüde kabul görmüştü. Kuşkusuz bazı sadık müttefikleri ile birlikte ABD hala dünya üzerinde ciddi bir hegemonyaya sahiptir. Ancak bu hegemonya öngörüldüğü gibi bir imparatorluğun mutlak hakimiyetinden çok uzaktır. Ortaya çıkan gerçeklik şudur: Dünya, bir ya da bir kaç devlet tarafından kontrol edilmeyecek kadar büyüktür.

Daha da ileri gidelim; bugün, ABD’nin eski Batı Bloku ülkeleri üzerindeki hakimiyet ve kontrolü, iki kutuplu dünya sürecinde sahip olduğundan daha zayıftır. Düşman kamplar paradigması, bu kampların lider ülkelerine, diğer ülkeleri her alanda (ideolojik, politik, ekonomik vb.) rahatlıkla kontrol etme olanağı sağlıyordu. Sovyetlerin yıkılması ile Doğu Bloku çözüldü. Doğu Bloku benzeri bir çözülme, Batı Bloku içinde yaşanmasa da, bu blok içindeki bağımlılık ilişkileri zayıfladı ve ortak davranma kabiliyeti azaldı. 

Bu durum, Latin Amerika ve Orta Doğu bölgeleri başta olmak üzere; dünyanın bazı bölgelerinde nüfuz boşlukları oluşturdu. Bu boşluklar şimdi yerel güçlerce doldurulmaya çalışılıyor. Bu ataklar, emperyalist-kapitalist sistemin işleyişine ciddi engeller çıkarmadıkları sürece, sistem açısından kabul edilebilir ataklardır.

ABD, eski güvenlik konseptini yeni bir konseptle değiştirerek, müttefiklerini sağlam bağlarla yanında tutmaya ve dünya üzerindeki hegemonyasını sürdürecek müdahalelere dayanak oluşturmaya çalıştı. 11 Eylül saldırıları, ABD’nin güvenlik konseptini yenilemesi için tarihi bir fırsat sundu. Saldırılarla birlikte, ABD, yeni bir düşman kampına kavuşmuş oldu. ABD’in yeni düşmanları „İslamcı terör“ ve onun müttefiki olarak ilan edilen „Şer Ekseni“ ülkeleri oldular.

ABD, büyük ölçüde kendi ürünü olan „İslamcı terör“e karşı mücadeleyi, her ne kadar hedefi „terörle“ sınırlayıp sürdürdüğünü söylese de, dünya kamuoyu ve elbette ki İslam dünyası bunu „İslam’a karşı bir savaş“ olarak algıladı. Sadece Bush’un yeni bir „Haçlı Seferi“inden bahsetmesi tek başına Müslümanların bu algıya ulaşmalarını sağlamaya yetse de, bu bağlamda sayısız pratik gerekçe vardır. Irak’ın işgali ve bu işgal sonrası işgal güçlerinin sivil halka uyguladıkları vahşet; bu gerekçelerin sadece bir tanesidir. 

11 Eylül sonrasında, ABD ve diğer Batlı ülkelerden çekilen Arap sermayesinin tutarının 3 trilyon Dolar olduğu söyleniyor. Miktar ne olursa olsun, bu veri, İslam dünyası ile Batı dünyası arasında oluşan büyük güvensizlik ve ayrışmanın göstergesidir. ABD, İslam dünyasını rahatsız eden ve sınırları istenildiğinde oldukça genişletilebilecek bir „düşman“ cephesi belirlerken; ister istemez, kendi karşısında da bir savunma cephesi yarattı. İslam dünyası içinde birlik ve savunma-ekonomi alanlarında işbirliği eğilimlerinin güçlenmesinde, 11 Eylül sonrası sürecin ciddi bir etkisi vardır.

ABD'nin imparatorluk beklentilerini büyük ölçüde boşa çıkaran en önemli faktör, kapitalizmin küreselleşmesidir. Kapitalizmin dünya üzerinde ulaşmadığı, dünya pazarına bağlamadığı bir toprak parçası bulmak artık neredeyse imkansızdır. Üstelik kapitalizmin yayılması, 19. yy olduğu gibi; sadece hammadde kaynaklarının işletilmesi ve ticari ilişkiler temelinde değil; aynı zamanda üretim ve bilimsel-teknolojik değişim temelindedir. Kapitalizmin dünya üzerinde yayılması, dünyanın en ücra köşelerinde üretimin, ticaretin gelişmesini ve dolayısı ile buralarda zenginliğin birikimini sağladı. Sermaye birikimi de, elbette bu ülkelerin uluslararası arenada siyasal ve ekonomik olarak daha güçlü bir pozisyona sahip olmalarına neden oldu. Örneğin; Çin’in dünya kapitalist pazarına bağlanması için çaba sarf eden ABD, aynı zamanda kendi karşısında güçlü bir rakibin oluşmasına katkı sundu.

Küresel ölçekte ekonomik-sosyal alanda yaşanan bu değişim, benzer bir biçimde gelişmekte olan ülkelerde ve elbette Türkiye sınırları içinde yaşandı. 1960’li yıllara kadar çoğu tarıma dayalı birer taşra kenti olan ve büyük ölçüde küçük çaplı üretim yapılan zanaatkar atelyelerine sahip olan bugünkü Anadolu şehirleri; artık, büyük ve modern sanayi sitelerine ve fabrikalara sahipler ve pek çoğu büyük birer kapitalist metropole dönüşmüşlerdir. Kuşkusuz ki, kapitalizmin bu denli gelişimi, buradaki yerli girişimcilerin elinde önemli bir sermayenin birikmesine neden oldu. Sermaye birikimi de doğal olarak önce yerel sonra da merkezi iktidarın paylaşımına yöneltti.

Tarihsel-kültürel birikimi, Doğu-Batı sınırında yer alması ve modernite ile gelenekçi damarların çatışmasının hala canlı olarak yaşandığı bir alan olması itibari ile; Türkiye, kapitalizmin küreselleşmesinin etkilerini ve blok ilişkilerindeki gevşemeyi en çok hisseden ülke oldu. Soğuk savaş sürecinde Doğu’ya sırtını dönen Türkiye, bugün yeniden bu Doğu’yu keşfetti. En önemlisi, sosyalizmin çöküşü ve onun öncesinde 12 Eylül Darbesi tarafından devrimci-sosyalist hareketin ezilmesiyle oluşan boşluk, her dönem Türkiye toplumu içinde güçlü bir biçimde var olmuş, ama aynı zamanda soğuk savaş döneminde bizzat emperyalistlerce desteklenip güçlendirilen İslami hareket tarafından hızla dolduruldu. Siyasal İslamcılık etkisinde gelişen bu sosyal-kültürel atmosfer, gelişmekte olan Anadolu burjuvazisi için de değerli bir sosyal sermaye oldu.

İktidar mücadelesinin arka planı: Ekonomi zemininde süren savaş

AKP, özünde milliyetçi-muhafazakar toplum ilişkileri içinde büyüyen Anadolu büyük ve orta burjuvazisinin partisidir.(1) Bu sınıflar özellikle Özal döneminden başlayarak, devlet teşvikleri, yerel yönetimlerin yağmalanması ve dinsel cemaat ilişkileri yardımıyla giderek palazlandı. Genel bir çerçeve içinde kabaca İslami burjuva sınıfı olarak adlandırılan bu sınıfın içindeki bazı gruplar (Çalık, Albayrak, Sancak ve Ülker gibi gruplar) AKP ile var olan çok özel ve güçlü bağlar ve özellikle Arap sermayesi ile geliştirilen ortaklıklar yardımı ile sınıf atlayarak; tekelci burjuvazi konumuna yükseldiler. Dahası bu sınıf, TÜSİAD bünyesinde örgütlenmiş İstanbul merkezli tekelci burjuvaziye karşı bir iktidar ve pazar paylaşım kavgası yürütecek güce ulaştı. TÜSİAD içindeki bazı tekelci grupların (Sabancı grubu gibi) desteğini alsa da, genel anlamda TÜSİAD hala İslami burjuva sınıfının temsilcisi AKP’ye çok sıcak bakmıyor.(2)

Özal dönemine kadar; Anadolu büyük burjuvazisinin büyüme ve dış pazarlara açılma isteklerini destekleyecek, finansman ihtiyacını karşılayacak dış bağlantıları zayıftı. Bu sınıfın Batılı tekellerle işbirliğinin önünde, ideolojik-kültürel engeller dışında, İstanbul tekelci burjuvazisinin barikatı vardı. Devletin mali kaynakları da, ancak tekelci burjuvazinin ihtiyaçlarını karşılıyordu. Özal bu döngüyü büyük ölçüde kırdı. O dönem „Anadolu Kaplanları“ denilen bu sınıf, destek verdikleri Özal’ın yardımı ile; hem devlet ihalelerinden hem de yerel yönetimlerin olanaklarından beslendi. Bu sınıf bir yandan da, Arap sermayesi ile ilişkiler kurdu, dahası cemaat ilişkileri temelinde para toplayarak kendi „yeşil sermaye’’sinini oluşturdu. (3)

Yukarıda belirtildiği gibi, AKP, İstanbul merkezli egemen tekelci burjuva sınıfının gönül rahatlığı ile kabullendiği bir parti olmamıştır. Bunun esas nedeni, iktidar ve piyasadan pay talep eden yeni sermaye gruplarının AKP ile olan direk ilişkisidir. Ayrıca, İstanbul tekelci burjuvazisi ile bu yeni gelişen sınıf arasında, ideoloji-kültür ve uluslararası bağlar açsından da önemli farklılıklar vardır. (4)

Eski statükonun patronu olan ve TÜSİAD çatısı altında örgütlenmiş olan tekelci burjuvazi, 90’lı yıllara kadar; devletin desteği ve Batılı tekellerle girilen ortaklıklar ve özellikle 12 Eylül Darbesi’nin sağladığı uygun koşullarda oldukça büyüdü ve gelişmiş kapitalist ülke tekellerinin standartlarına yakın bir düzeye ulaştı. Devlet kayırması ve bürokratik yozlaşmadan büyük ölçüde yararlanmış olan tekelci burjuvazi, köşe başlarını tutuktan sonra, başka sermaye gruplarının bu rantlardan yararlanmasını önlemek ve ezilen kesimlerin bu ayrıcalıklara karşı hoşnutsuzluğunu dindirmek; dolayısı ile kendi egemenliğini güvenceye almak için, düzenin reforme edilmesi ve Batı tipinde, yani göreceli de olsa bürokrasiyi azaltan, daha „sosyal“ daha „şeffaf“ ve „denetlenebilir“ burjuva demokratik tipte bir devletin gerekliliğini gördü. 90’lı yıllardan itibaren hazırlanan raporlar ve Cem Boyner liderliğinde başlatılan YDH girişimi, görülen bu sorunların aşılmasına dönük çıkışlardır. Fakat, özellikle bürokrasinin Kemalist-tutucu karakteri ve toplumun geri kültürel yapısı bu reformist girişimleri başarısızlığa uğrattı.

Kısaca, Sovyetlerin yıkılmasından sonra tekelci burjuvazi, Avrupa ile bütünleşme ve Batılı tekellerle ortaklık temelinde, giderek burjuva demokrasisinin sınırlarını genişletme, burjuva kültürünü yayma ve hukukunu daha iyi işler duruma getirme; böylece de, emekçilerin ve ezilen halkların taleplerini kısmen karşılayıp, çelişkileri hafifletme; bir anlamda reforme ederek statükoyu sürdüreme stratejisi ile hareket etti.

İslami burjuvazinin sınıf siyaseti totaliter ve yayılmacıdır

İslamcı burjuvazi ve onun içinden büyüyen tekelci grupların önceliği, gerçekte düzenin reforme edilmesi ve burjuva demokrasisinin daha da geliştirilmesi değildi. Bu sınıfın önceliği, iktidarın ve pazarın yeniden paylaşımıydı. Bu sınıf için, reform ve demokratikleşme adımları, sadece iktidarın ve pazarın bu sınıfların eline geçmesini sağlayacak işleve sahiptirler. Ötesi zaten bu sınıf için tehlikedir. Çünkü; bu sınıfın istediği, geçmişte tekelci burjuvazinin beslendiği türden bir kayırmacı düzendir. Böylesi bir düzen, burjuva demokrasisinin ve hukukunun az çok düzenli işlediği koşullarda mümkün değildir.

Ama bu sınıf „değişimci ve reformcu“ görünmek zorundadır. Çünkü; halkın değişim istemini tatmin için gerçekleştirilecek kontrollü reformlar, geniş bir halk desteği sağlayarak; eski statükonun taşlarını yerinden oynatacak ve bu durumdan yararlanan İslami burjuvazi, yerinden oynayan taşların yerini hızla dolduracaktır. Mevzilerin tutulması ile reformlar da bitecek, eski statükonun tutuculuğu daha da ağırlaştırılarak yeni aktörlerle sürdürülecektir. Bugün neredeyse tümü güdükleşen „açılım“ların, neden şovdan ibaret kaldıklarını, bu açıdan baktığımızda daha iyi anlarız.

Bugün de, bu sınıfın önceliği, iktidarını sağlamlaştırmak ve ekonomik büyümesini güvence altına almaktır. Yaşanan süreçte, iktidar egemen sermaye sınıflarından isçi sınıfının ya da halkın eline geçmiyor. Sadece sermaye sınıfının farklı grupları arasında el değiştiriyor ya da paylaşılıyor. Bu durumda, düzende köklü değişikliklerin yapılmasını beklemek anlamsızdır.

Üstelik, iktidara gelen bu sınıf; büyük bir açlıkla sermaye birikimine ihtiyaç duyuyor. Sürekli büyümek, yani sermaye birikimi sağlamak istiyor. Bunu sağlamak için de, iktidara tek başına sahip olmak ve bu mekanizmayı daha sert bir biçimde kullanmak zorundadır.

Tekelci burjuvazinin 80’li yılların sonuna kadar izlediği sermaye birikimi ve büyüme çizgisini, yani devlet teşviki ve koruması altında, özel ayrıcalıklar ve darbelerin sağladığı rahat çalışma koşulları yardımı ile büyüme çizgisini, şimdi bu İslami burjuva sınıfı izliyor. Yani, Türkiye bir anlamda siyaset-sermaye-bürokrasi ilişkileri alanında 70’li-80’li yıllara geri döndü. AKP’nin totaliter bir yönetime yönelmesinin altında yatan en önemli etken de budur. Tıpkı, 12 Eylül Darbesi ile „yüzü gülen“ zamanın sermayedarları gibi, İslamcı burjuvazi de azami kar ve sermaye birikim için; totaliter bir yönetime ihtiyaç duyuyor. Bu nedenle, AKP iktidara geldiği günden itibaren hukuki ve siyasal denetimden büyük bir rahatsızlık duydu ve bu denetimi ortadan kaldırmak için yargı ve basınla sürekli savaş durumunda oldu. Diğer yandan, isçi sınıfının ekonomik-demokratik mücadelesini şiddetle bastırıyor ve açıkça isçi sınıfına diğer emekçilere karışı düşmanca bir çizgi izliyor. Tekel işçileri örneğinde olduğu gibi. Çünkü, emekçilerin payı azami ölçüde küçültülmeden İslami burjuvazinin karı ve sermaye birikimi azami düzeye çıkarılamaz.

Her halükarda, iç kaynaklar İslami burjuva sınıfının piyasa rekabeti içinde hızla büyümesi için yeterli değildir. Batılı tekellerle ve onlarla işbirliği içindeki TÜSİAD’la aynı piyasada rekabet etmek ve hatta daha da büyümek için, bu sınıfın mutlaka dış finansman bulması gereklidir. Var olan kriz ve ortaklıklar nedeni ile Batılı tekeller bu kaynağı sağlayamaz. İslamcı burjuvazi için en güvenilir ve olanaklı kaynak Arap sermayesidir. Nitekim; Arap sermayesi özellikle 11 Eylül’den sonra Batı’dan çekilmiş ve yeni güvenilir yatırım alanları aramaktadır.

AKP iktidarı ile birlikte, bir yandan İslamcı burjuvazi yükselişe geçerken diğer yandan da bu partinin ideolojik-kültürel ve poltik yapısının verdiği güvenle; yatırım arayışında olan Arap sermayesinin Türkiye’ye ilgisi arttı.(5) Bu durum İslami burjuva sınıfını büyüme ve yayılma hedefleri konusunda fazlası ile cesaretlendiriyor. Bu sınıf, İslami duyarlılıkları da kullanarak Orta Doğu ve Asya pazarı içinde payını artırmaya ve hatta kontrolü sağlamaya çalışıyor. Diğer yandan muazzam büyüklükteki Arap sermayesiyle birleşerek, bölgesel bir hegemonya kurmak ve hatta küresel çapta bir güce ulaşmak istiyor.(6) Daha önce Erbakan’ın seslendirdiği „İslam Ortak Pazarı“ ya da „İslam Birliği“ projelerinin, bugünlerde gündemleşmesi, söz konusu emellerin bir göstergesidir.

İslamcı burjuva sınıfının stratejik planları içinde anahtar rolü oynayan Arap sermayesinin Türkiye’ye yatırım yapmasının özellikle iki koşulu vardır:

1- Arap egemenlerinin ideolojik-kültürel ve siyasal yapısına uyumlu, bir siyasal-ekonomik rejim.

2- Güçlü bir iktidar ve tam güvenlik.

AKP, bu koşulları yerine getirmediği sürece Arap sermayesini istediği ölçüde çekemeyeceğini gayet iyi bilmektedir. AKP’nin iç politikada giderek totaliter bir yönelime girmesinin, en önemli nedenlerinden biri de, Arap sermayesinin istediği bu ekonomik-siyasal koşulların oluşturulmasıdır.

Güvenlik, sermaye hareketinin ön koşuludur. AKP, güçlü bir orduya sahip olmadan bölgede hegemonya kuramayacağını gayet iyi bilmektedir. Bu nedenle AKP’nin mutlaka büyük ve güçlü bir orduya ihtiyacı vardır. Dolaysı ile, ordu içinde gerçekleştirilen pek çok operasyona rağmen, bir bütün olarak ordunun yıpratılması kesinlikle bu partinin çıkarına değildir. Ordu içindeki operasyonların amacı, bir ekibi geriletip kendi politikalarını uygulayacak bir başka ekibi komuta kademesine getirmek olarak görülmelidir. Oluşturulmaya çalışılan „Profesyonel Ordu“, AKP’nin „güçlü ordu“ politikasını gayet iyi açığa vurmaktadır.

Güvenlik sorunun diğer bir önemli başlığı, hatta bugün yine en önemeli başlığı haline gelen PKK’nın silahlı mücadelesidir. AKP’nin mutlaka ve en kısa sürede; PKK’nın silahlı mücadelesini sona erdirmesi; ya da en azıdan kabul edilebilir bir düzeye çekmesi gerekiyor. Silahlı mücadele giderek tırmanırsa AKP’nin planlarının akamete uğraması ihtimali yüksektir.

Dış politikada zaman zaman gürültülü bir biçimde İsrail’e kafa tutulmasının nedenlerinden biri de, Türkiye’nin Arap dünyası üzerinde bıraktığı eski „Batılı“ imajının silinmesidir. Ancak, Türkiye ile İsrail’i karşı karşıya getiren sadece bu manevra değildir. Bölge hegemonyası konusunda da iki ülke zorunlu olarak karşı karşıya gelmektedirler. İsrail, Türkiye’nin bölge üzerindeki etkisinin giderek arttığının farkındadır.

İslam’ın yayılmacı karakteri, İslamcı burjuvazinin büyüme ve yayılma istemleri ile fazlası ile uyumludur. Buna bir de, Osmanlı İmparatorluğu’nun mirası ve bugün Türkiye’nin bölgede sahip olduğu ekonomik-siyasal ve askeri güç eklenirse, bu sınıfın bölgesel bir hegemonya hedefinin bir hayalden ibaret olduğunu söylemek hiçte doğru olmaz.

Sonuç olarak: Türkiye’nin sınıfsal yapısında, özellikle 80’li yıllardan itibaren önemli ve hızlı değişiklikler oluşmuştur. İslamcı burjuvazi diyebileceğimiz, Anadolu büyük ve orta burjuva sınıfları, iç-dış siyasal ve ekonomik koşulların da yardımı ile büyük bir yükseliş yaşamışlardır. Yükselen bu İslamcı burjuva sınıfı, aslında ekonomik gücü ile orantılı olmayan bir iktidar gücü kazanmıştır. Öyle ki; iktidar ekseni artık İstanbul’dan geçmemektedir. Eksen Anadolu’ya doğru kaymıştır. Yani, Batı’dan Doğu’ya. Bu durumu olanaklı kılan etkenlerden bir de siyasal İslam'ın Türkiye ve dünyadaki yükselişidir. Yani, İslam; bu sınıf için bir „ekonomi dışı güç“ kaynağıdır. Bu sınıf, aynı zamanda, İstanbul tekelci sermayesinin pek ilgilenmediği Orta Doğu, Asya ve Afrika pazarlarına yönelerek güçlenmiştir. Orta Doğu ve Asya’ya yönelim sadece ekonomik değil, aynı zamanda ideolojik-kültürel ve siyasal bir tercihin ürünüdür. (7)

AKP iktidarı ve Arap sermayesi ile işbirliği, İslamcı burjuva sınıfının kimi üyelerinin tekelci aşamaya yükselmesini sağlamıştır. Bu sınıf şimdi iktidardır ve halen eski statükonun patronu olan İstanbul tekelci burjuvazisi ve bürokrasiye karşı iktidarını pekiştirme mücadelesi yürütmektedir.

İslamcı burjuvazi, hem iç pazarın ve hem de Orta Doğu pazarının kontrolü için büyük bir hırsla mücadele etmektedir. Ve bu sınıf adeta „vahşi kapitalizm“ dönemini anımsatan bir tarzda sermaye birikimine yönelmiştir. Yayılmacıdır ve emperyal emelleri vardır. Geleneksel ve dinsel değerlere yaslanan bu sınıf, içte faşizme dönüşebilecek mutlak bir iktidar, bölgede ise gerici rejimlerin desteği ile bölgesel hegemonya peşinde koşmaktadır. Bugün AKP iktidarının iç ve dış politikalarını koşullandıran da esas olarak bu sınıfın çıkarlarıdır.

Dipnotlar

--------------------------------------------------------------

(1) AKP’yi kuran kadrolar ağırlıklı olarak “Milli Görüş” çizgisinin sürdürücüsü olan Erbakan önderliğindeki Refah Partisi’inden kopmuşlardır. Aşağıdaki alıntı hem Refah Partisi’ndeki ayrışmanın ve hem de AKP ile birlikte “Milli Görüş hareketi’’nin sınıfsal temeli konusunda bize bir fikir vermektedir. AKP, Erbakan’ın Batı karşıtı ve genellikle piyasa ekonomisine uymayan dogmatik çizgisi yerine, Batı ve piyasa ekonomisi ile barışık “Neo-liberal İslam” çizgisini geliştirmiştir. Böylece, en azından bu aşamada hem kapitalist sistem tarafından ve hem de İslam dünyasının egemenleri tarafından kabul edilebilir bir siyasal İslamcı hareket ortaya çıkmıştır.

AKP-Refah ayrışmasının, büyüyen ve dünyaya açılmaya istekli büyük burjuvazinin çıkarlarına uygun düştüğünü belirtmek gerekiyor. Aşağıdaki alıntıyı okuduğumuzda bunu daha rahat görebiliriz:

„Milli Görüş hareketi 1960’ların sonunda Erbakan’ın Ticaret ve Sanayi Odaları Birliği Başkanlığı’ndan zorla uzaklaştırılması, ardından Nakşibendi Tarikatı’nın desteğiyle 1969’da Konya’dan bağımsız milletvekili seçilmesi ve 1970’de Milli Nizam Partisi’ni kurmasıyla başladı. Erbakan Ticaret ve Sanayi Odaları Birliği Başkanlığı’na

küçük ölçekli müteşebbislerin oylarıyla gelmiş ve görevinden ise kendisini istemeyen büyük tüccar ve sanayicilerin arzuları doğrultusunda hükümet tarafından uzaklaştırılmıştı. Erbakan o günlerde hükümetin büyük tüccar ve sanayiciyi desteklemesinden ve Anadolu’nun küçük girişimcisinin “üvey evlat” muamelesi görmesinden şikayet ediyordu. Ticaret ve Sanayi Odaları Birliği ise, Erbakan’a göre, “komprador-mason” büyük tüccar ve sanayicileri temsil ediyordu. Milli Nizam Partisi taşralı küçük müteşebbisin sınıfsal çıkarlarını dinsel-kültürel bir siyasal söylem aracılığıyla geniş kitlelere ulaşmayı hedefleyerek korumak üzere “milliyetçi ve mukaddesatçı” bir parti olarak kuruldu…”

“Milli Görüş hareketinin içinde sınıf siyasetini belirleyen ikinci eğilim, küreselleşme sürecinde serbest piyasa ilkelerini hızla benimsemekte olan İslami yeşil sermaye tarafından temsil ediliyordu. İslamcı sermayenin içinde örgütlendiği MÜSİAD, Malezya ve Endonezya gibi Müslüman ülkelere referansla müminler arasındaki ahlaki bağlara dayanan bir model içinde asgari devlet müdahalesiyle işleyen İslami bir serbest piyasa modeli savunuyordu. Örgütün kurucu başkanı Erol Yarar’a göre örgütün üyeleri “ahlaklı kapitalist”lerdi.5 Örgüt homo economicus yerine İslami eğitim aracılığıyla bencil doğasını bastırmayı öğreneceklerden oluşacak “homo islamicus” tipine dayalı bir toplum öngörüyordu.6 İslami cemiyet ilişkileri içerisinde ne grev ve lokavta ne de sendikalara yer vardı.7 Yarar’a göre Doğu Asya ülkelerinin başarısının ardında Batı tipi sosyal devlet uygulamalarına önem verilmemesi yatıyordu, ve Türkiye bunu örnek almalıydı.” (AK Parti’nin Sınıf Siyaseti, Dr. Güven BAKIREZER, Dr. Yücel DEMİRER, Kocaeli Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü, Mülkiye Dergisi, Cilt: XXX Sayı:252)

(2) TÜSİAD’ın bugünkü AKP iktidarından çok memnun olmadığı açıktır. Bunda; bürokrasi ile İslamcı burjuvazi arasındaki “cemaat dayanışması”nın, yani daha önce TÜSIAD üyelerinin iktidar aracılığı ile kullandığı ayrıcalıkların, şimdi bu sınıfılar tarafından kullanılmasının yarattığı rahatsızlığın büyük bir rolü vardır. TÜSİAD’ın Özal’la çelişkisinin altında da büyük ölçüde bu etkenin yattığını düşünüyoruz. Zaman gazetesi yazarı İ.Öztürk, TÜSİAD’ı eleştirirken bu çelişkiye dikkat çekiyor. O tekelci burjuvaziyi sol söyleme çalan bir dille, “ahlaksız” ve “yerli olmamakla” eleştiriyor. Ancak, I Öztürk, bugün AKP’nin ve Arap sermayesinin kucagında imtiyazlarla büyüyen İslamcı burjuvazinin neden yerli ve “ahlaklı” olduğunu açıklamıyor. İ. Öztürk’ün TÜSİAD’a yönelik eleştirileri şöyle:

“TÜSİAD'ın akil adamları Ümit Boyner'i başkan adayı olarak işaret etti. Medyada Boyner çiftinin liberal çizgideki 'radikal çıkışları' hemen öne çıkartıldı...

Eğer Bayan Boyner, Cem Boyner'in TÜSİAD başkanlığı ve Yeni Demokrasi Hareketi (YDH) tecrübesine benzer bir 'liberallik' yaparsa kısaca 'dağ fare doğurmuş' olur. Açık söyleyeyim, Bay Boyner ve YDH, Özal gibi bir adamı anlayamamış, tam tersine sözde liberal değerler adına Özal'a ağır ve haksız eleştirilerde bulunmuştu...

...Türkiye'nin bugün ciddi bir tekelci kapitalizm sorunu vardır. Militarizmin kucağında büyürken, değerleriyle dalga geçtiği halka ise kalitesiz malları fahiş fiyattan 'kakalayan' ahlaksız ve yerli olmayan bir tekelci burjuvazi bu.” (İBRAHİM ÖZTÜRK- TÜSİAD'ın yeni misyonu – Zaman Gazetesi-25.07.2010)

(3) “Önce faizsiz katılım bankaları, yeşil sermaye ve Kayseri usulü İslami Kalvinizm ardından da harem-selamlık tatil köyleri, helikopterli sünnet düğünleri, Burberry türbanlı, jipli kadınlar... “ (İslam burjuvazisinin geleceği, Gülay Altan,  Harvard Üniversitesi'nde sürdüren Araştırmacı Özlem Madi ile Röportaj, Aksam gazetesi,08 Subat 2009)

(4) “MÜSİAD’ın çalışma ilişkilerine yaklaşımı, İslami ahlakını benimseyen Hak-İş tarafından hiç benimsenmedi. MÜSİAD’ın aksine Hak İş, örgütlü çıkar temsilinin ilkelerini Batı’da aramaktadır. Hak-İş başkanı Salim Uslu’ya göre İslam insanlığın kurtuluşu için bir yol önermekle beraber, sendikal hareketin karşı karşıya kaldığı cinsten somut problemlerin yanıtı, İslami değer ve kurumlarla uyumlu bir biçimde oluşturulmuş modern kurumlardan gelecektir.

Uslu’ya göre, bazı Müslümanların bütün problemlerin nedenlerini ahlaki değerlerin yokluğuna bağlamalarına rağmen çözüm geleneksel İslami ahlak olamaz; Müslümanlar sınıf meselesini anlamak zorundadırlar. Aynı İslami etiği paylaşan MÜSİAD ile Hak-İş’in yaklaşımları arasındaki bu derin ayrılık meselenin ahlaki değil ekonomik/sınıfsal çıkarlarla ilgili olduğunu göstermektedir. Çarpıcı bir biçimde, Hak-İş sendikal örgütlenme güçlüğünü TÜSİAD’lı işadamlarının işyerlerinde değil, “İslam’da sendika var mı” diye itiraz eden MÜSİAD’lı işadamlarının işletmelerinde yaşamaktadır. Zira MÜSİAD’lı işverenler görece küçük ve orta boy işletmelerinde serbest piyasada rekabet şanslarını korumak ve sermaye birikimini sürdürebilmek için emek maliyetlerinin düşük olmasına özellikle ihtiyaç duymaktadırlar.’’ (AK Parti’nin Sınıf Siyaseti, Dr. Güven BAKIREZER, Dr. Yücel DEMİRER, Kocaeli Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü, Mülkiye Dergisi, Cilt: XXX Sayı:252)

(5) “Körfez sermayesinin yönü Türkiye'ye döndü, yatırımlar 30 milyar doları buldu. Petrol fiyatlarının rekor düzeyde artmasının rüzgarını arkasına alan Körfez sermayesinin büyüklüğü 2 trilyon doları buldu. ABD'de 11 Eylül 2001 tarihinde İkiz Kuleler'e gerçekleştirilen saldırının ardından Amerika ve Batı'da rahatsız olan ve tüm dünyada yatırım avına çıkan körfez sermayesinin son dönemde yatırım için en gözde bölgesi ise Türkiye. Finanstan sağlığa, gayrimenkulden medyaya kadar birçok sektöre giren Arap sermayesinin Türkiye'de yaptığı yatırımların miktarı 30 milyar dolara ulaştı. Hazine'nin verilerine göre son 8 yılda Türkiye'ye gelen Körfez merkezli şirket sayısı ise 2 bini aştı.“ ( Referans Gazetesi, Ebru Tuncay, 30.08.2008)

“Cidde Başkonsolosluğu Ticaret Ataşemiz Özkan Aydın, Bakan Tüzmen'e verdiği brifingde aynen şu bilgiyi aktarmaktaydı: "11 Eylül'den sonra, tahminen 150 milyar dolarlık bir Suudi sermayesi ABD'yi terk etti ve şimdilerde gidecek güvenli bir ülke arıyor." Beş günlük Suudi Arabistan gezimizin anahtar cümlesi işte buydu...’’ (Bizi Ticaret Kurtaracak, Yenisafak Gazetesi, http://yenisafak.com.tr/diziler/arabistan/arabistan02.html)

(6) “…Anadolu sermayesi de uluslararasılaştı. Hem Müslüman, hem liberal hem de girişimci/yatırımcı bir sınıf doğdu. Bugün Asya’dan Afrika’ya kadar Türk girişimcilerini dünyanın her yerinde bulmak mümkündür. Bazısı okullar açıyor, bazısı insanî yardımlar yapıyor, bazısı da para kazanıyor.“ (Stratejik Düşünce Enstitüsü (SDE) Uzmanı Prof. Dr. Birol Akgün ile bir röportaj, Yeniasya Gazetesi, 17.05.2010)

(7) “Günümüzde özellikle gelişmiş dünyanın yaşadığı önce finansal kriz ve akabinde bunun ekonominin hemen hemen tümüne yansıması ülkeleri yeni pazar arayışlarına itti. 1980’li yıllardan bu yana alttan alta ekonomide etkin bir güç haline gelen “Anadolu kaplanları” ürettikleri mallar için yeni pazar arayışına girdiler ve bu dönemde en uygun pazar olarak Orta Doğu ve Afrika’yı gördüler. Yaklaşık 10 yıl öncesine kadar Türkiye’de sermayeyi elinde bulunduran TÜSİAD grubu ellerindeki ekonomik güçle ülkenin iç ve dış siyasetinde belirleyici rol oynamaktaydı. TÜSİAD grubunun AB sürecini desteklemesinin altında yatan ana sebep; politik kaygılardan ziyade ekonomik temelliydi. Söz konusu grup ihracat pazarı daha çok Avrupa olduğu için Türkiye-AB ilişkileri konusundaki oldukça duyarlı olmalarına rağmen, Türkiye’nin Orta Doğu ve Afrika ile ilişkilerinde aynı hassasiyeti göstermediler/göstermemektedirler.“ ( “ANADOLU KAPLANLARI” TÜRKİYE’Yİ ORTA DOĞU VE AFRİKA’DA ETKİLİ KILIYOR, Yrd. Doç. Dr. Mehmet ŞAHİN, Gazi Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi, Kaynak: http://www.orsam.org.tr/tr/trUploads/Yazilar/Dosyalar/201034_ANADOLU_K..pdf)