Kavganın esas nedeni Alevi ve sol taban üzerinde hegemonya kurma isteği

Kısacası Alevi kesiminde, aslında tüm sol kesimde, sınıfsal temelde çok ciddi bir kırılma ve ayrışma yaşanıyor. Sosyal dönüşüm süreci açıktır ki, öncelikle ideolojik, politik ve kültürel bir dönüşümü gerektiriyor. Ciddi bir müdahale olmazsa, bu kırılma sol tabanda çok ciddi bir dejenerasyona ve erozyona neden olacaktır.

Ahmet Aydın

18 Eylül 2025

 

Son zamanlarda yeniden CHP, kurultay, rüşvet, mahkeme, Kılıçdaroğlu, İmamoğlu isimleri üzerinden yürütülen şiddetli bir tartışma ve hatta kavga kamuoyunun gündemine oturdu. Bu kavga, kişiler ve kişisel hırslar üzerinden yürütülen kavga gibi görünüyor. Hayır, sorun görünenin çok ötesinde ve kavganın esas nedeni daha derinlerde ve önemli.  Zaten yaygın, organize trol saldırıları ve yürütülen ağır psikolojik savaş; bu mücadelenin köklerinin çok daha derinde olduğunu göstermeye yeter.

AKP rejiminin inşası ile iktidardan dışlanan İstanbul tekelci sermayesinin ve onu destekleyen uluslararası mali sermayenin, uzun bir süredir, Erdoğan rejimini kontrol etmekte zorlandığını; bu nedenle rejimi esas hatlarıyla sürdürecek, fakat kendileri açısından daha öngörülebilir ve kontrol edilebilir yeni bir düzen ve bunun için de yeni bir iktidar bloku inşa etmek istediklerini biliyoruz.  Bu güçler, uzun bir zamandır bu yönde çalışacak bir siyaset ekibi ve dayanacakları bir sosyal taban oluşturmaya çalışıyorlar. Akşener ve İYİ Parti ve diğer küçük sağ partiler üzerinden, AKP tabanına oturacak bir merkez-sağ odak oluşturma girişimleri hüsranla sonuçlandı. Görüldü ki, AKP, % 30-40 aralığındaki bir sağ kitle tabanını neredeyse ‘’kemik’’ denilebilecek bir düzeyde konsolide etmiştir. Bu hakimiyetin kırılması en azından orta vadede mümkün gözükmüyor. İşte bu çıkmaz, yeni iktidar bloku arayışındaki sermaye güçlerinin gözlerini CHP, Aleviler, Kürtler ve sol tabana çevirmelerine neden oldu. Onlar, oluşturmak istedikleri yeni merkez partisinin, esas olarak Alevi, Kürt, sol ve laik tabana dayanması gerektiğini görüyorlar. Elbette sağ seçmen de ihmal edilmeyecektir. Bu seçmenleri de bu yeni merkez sol-sağ parti etrafında toplamaya çalışacaklardır.  Ancak bu projenin yürütülmesi için, Alevi, Sol tabanın ve onun liderlerinin ''ıslah'' edilmesi zorunludur. Çünkü bu tabanın doğal davranışları ve kültürü, sermayenin istediği türden makul bir profil çizmiyor. Alevi ve sol tabanın biraz sağa, sağ tabanın da biraz sola kaydırılması gereklidir. Bu nedenle, kitleleri göreceli olarak egemen güç ve çıkar çevrelerinden bağımsız veya özerk davranmaya sevk eden örgütlenmeleri, liderleri ve kanaat önderlerini tasfiye edip, onların yerine efendilerine hizmette kusur etmeyecek yeni örgüt, lider ve kanaat önderlerini ortaya çıkarmak ve bu liderler ve önderler vasıtasıyla Alevi ve sol tabanı kontrol etmek zorundadırlar.

Kısacası, sermaye güçleri, yeni iktidar blokunun kitlesel tabanını oluşturmak için, Alevi ve genel olarak sol taban üzerinde hegemonya kurmak istiyorlar. CHP ve genel olarak bölgede Aleviler üzerinde süren kavganın esas nedeni budur.  Yani yeni bir ''toplum mühendisliği projesi'' ya da ''yeni bir iktidar bloku inşa projesi'' ile karşı karşıyayız. Bu nedenle, mesela Merdan Yanardağ bazı Alevileri ''mezhepçilikle'' suçlarken, diğer taraftan ''Alevilerin %95'nin kendisini desteklediğini'' iddia ediyor. Yani bir anlamda bir ''mezhep'' üzerinden kendisine bir alan açmaya, sosyal bir karşılık oluşturmaya ve hatta kendisini Alevilerin kanaat önderi gibi göstermeye çalışıyor. Eleman Fikri Sağlar da, birden bire ''Alevi Bektaşi inancına sahip'' bir siyasetçi olarak piyasaya çıkıyor. İşte bunlar Batıcı sermaye blokunun yeni Alevi liderleri ve kanaat önderleridir.

Yukarıda bahsettiğimiz sermaye güçlerinin, Alevi ve sol kitle ve kurumlar içinde çok eskilere dayanan bir adam devşirme faaliyeti söz konusudur. Ancak, Özellikle Ekrem İmamoğlu'nun İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olmasıyla, Cemevleri, Alevi dernekleri, Alevi Ocakları, pirler ve hatta Kürt dini kanaat önderleri ile çok yoğun ilişkiler kurulmuş, sponsorluk, maddi destek, alışveriş kartları dağıtma, iş verme, iş görme ve ihale verme yoluyla, bu kesimler büyük ölçüde İBB aracılığıyla İmamoğlu'na bağlanmıştır. Kurulan ilişkiler il sınırlarının dışına çıkmış Hacı Bektaş Veli Anma etkinlikleri ve buradaki Alevi kurumları yine sponsorluk ve diğer rüşvetlerle bağlanmıştır. Bu proje ve faaliyetler kesinlikle çok ciddi ve ağır toplumsal dejenerasyona yol açabilecek niteliktedirler.

İmamoğlu ve CHP’nin bir demokrasi projesi ve programı yoktur. Bu güçlerin tek maddelik bir programı vardır: İktidarı yani gücü ele geçirme. Bu kesimler ‘’tek adam rejimini’’ sürdürmek istediklerini açıkça beyan ediyorlar. Çünkü bu rejim gerçekten de sermaye için bulunmaz bir nimettir. Doğru, yeni CHP ve İmamoğlu halka demokrasi vaat etmiyor, anacak topluma ve özellikle sınıf atlama hırsıyla yanıp tutuşan orta sınıfa önemli bir vaat de bulunuyor: zenginleşme ve sınıf atlama fırsatı. İmamoğlu’nun AKP’yi taklit eden faaliyetleri, (adrese teslim ihale, rüşvet, adam kayırma, şatafatlı geziler…) tam da bu sınıfın gözünü kamaştıran zenginlik alametleridirler.

Alevi toplumu içinde de geniş bir orta sınıf mevcuttur. Ve bu kesimler uzun yıllardır iktidarın olanaklarından dışlanmış olmanın biriken acısını, İmamoğlu’nun vaat ettiği yoldan çıkartmak için tüm diğer kesimlerden daha fazla İmamcı oldular. Onların demokrasi mücadelesinden bahseden kesimlere karşı kızgınlığının ve saldırganlığının nedeni budur. Onlar artık ‘’bana ne demokratik parlamenter rejimden, ben artık yoluma bakarım’’ diye düşünüyorlar.  İlkelerden bahsedenlere ‘’bizim ekmeğimizle oynuyorsunuz’’ diyorlar. Kısacası Alevi kesiminde, aslında tüm sol kesimde, sınıfsal temelde çok ciddi bir kırılma ve ayrışma yaşanıyor. Sosyal dönüşüm süreci, açıktır ki, ideolojik, politik ve kültürel bir dönüşümle birlikte gelişiyor. Etkili ve zamanında bir müdahale olmazsa, bu kırılma sol tabanda çok ciddi bir dejenerasyona ve erozyona neden olacaktır. Sermaye güçleri tıpkı Arap baharında olduğu gibi ‘’devrimi devrimle boğup’’ Mubarek ya da Mursi’yi gönderip kendi adamları olan Sisi’yi başa geçireceklerdir.