O, modern anlamda ulusal bilince sahip, bir devrimci siyasetçi ve şairdi. Yeri geldiğinde bir savaşçıydı. Devlet kayıtlarına da yansıdığı gibi, o her zaman Dersimlilerin ve Kürtlerin birliğini ve Kürt ulusunun kendi kaderini tayin hakkını savunmuştur.
Ahmet Aydın
9 Temmuz 2026
1800’lü yılların ikinci yarısının ortalarında Koçgiri İmranlı’da dünyaya gelen Alişer Efendi, Dersim’deki Şeyh Hesanan aşiretinin Koçgiri’ye göç etmiş bir koluna mensuptur. Alişer Efendi, hem Zazaca hem de Kurmanci konuşabiliyordu. Onun şiir dili Kurmanci’ydi.
O, modern anlamda ulusal bilince sahip, bir devrimci siyasetçi ve şairdi. Yeri geldiğinde bir savaşçıydı. Devlet kayıtlarına da yansıdığı gibi, o her zaman Dersimlilerin ve Kürtlerin birliğini ve Kürt ulusunun kendi kaderini tayin hakkını savunmuştur. Bu doğrultuda siyasal, örgütsel ve askeri faaliyetler yürütmüştür. Alişer Efendi Koçgiri ulusal hareketinin öncülerindendir. Bu hareket yenildikten sonra Dersim’e geçmiştir ve Seyit Rıza ile birlikte Dersim direnişinin örgütlenmesi için çalışmıştır. Alişer Efendi mütevaziliği, bilgeliği ve aşiretler üstü duruşuyla Dersim halkının sevgisini ve saygısını kazanmıştı.
Çok sevdiği eşi Zarife hanımla olan saygılı, eşitlikçi ve sadakatli ilişkisi özellikle Dersim insanını etkilemişti. Şiirlerine baktığımızda onun Alevi inancı ve felsefesi konusunda derin bir bilgiye sahip olduğunu rahatlıkla görebiliyoruz.
Ama Alişer’in şiirinin özü, Dersim’e, onun değerlerine övgüdür dersek yanlış olmaz.
Taki mahlası ile yazdığı şu kıta ne demek istediğimizi anlatmaya yeter:
Arslanlar yurdudur tilkiler giremez,
Gerçekler sırrıdır akıllar eremez,
Evliya gülüdür zalimler dermez,
Ona bağlıdır yolu Dersim'in
Alişer Efendi, Zarife Hanım ve yeğenleri Sabri, devlet ve onun işbirlikçisi Raybero Qop tarafından organize edilen ve yerli tetikçilerin kullanıldığı haince bir saldırı sonucunda, Hozat-Ovacık sınırında yer alan Palaxin mağarasında, 9 Temmuz 1937 tarihinde şehit edildiler. Şehitlerin başları kesilerek Hozat’ta Türk devletine teslim edildi.
Kuşkusuz devlet özellikle Alişer Efendi’yi hedeflemişti. Direnişi bastırılması için öncelikle onun öncülerinin tasfiyesi edilmesi gerekiyordu. Nitekim Alişer Efendi, Zarife Hanım, Şahin Ağa ve nihayetinde Seyit Rıza ve diğer Dersim liderleri asılarak katledildiler. Ardından Dersim soykırım hareketi yoğun kitlesel katliamlarla sürdürüldü.
Haince katledilişlerinin 89. yıl dönümünde Alişer Efendi, Zarife Hanım ve yeğenleri Sabri'yi saygı ile anıyoruz.
Katilleri lanetliyoruz.
